Quyền miễn trừ của người bào chữa trong Bộ luật Hình sự 2015

Quyền miễn trừ của người bào chữa trong Bộ luật Hình sự 2015

http://lsvn.vn/nghien-cuu-trao-doi/trao-doi/quyen-mien-tru-cua-nguoi-bao-chua-trong-bo-luat-hinh-su-2015-22699.html

LSVNO - Ngày 27/11/2015, Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 10 đã thông qua Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 (BLHS 2015). Tuy nhiên, do một số lỗi về mặt kỹ thuật nên ngày 29/6/2016, Quốc hội đã phải ban hành Nghị quyết về việc lùi hiệu lực thi hành của Bộ luật này đến ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS số 100/2015/QH13 có hiệu lực thi hành. 

Theo đó, ngoài các lỗi kỹ thuật, nhiều vấn đề bất cập cũng được phát hiện cần thiết phải có sự rà soát, chỉnh lý để đảm bảo sự đúng đắn và phù hợp với thực tiễn xã hội và các luật có liên quan. Một trong các vấn đề đó là quy định về quyền miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với người bào chữa (thường là luật sư) được dư luận quan tâm và cần có sự nhìn nhận, phân tích một cách thấu đáo trên nhiều khía cạnh để đảm bảo pháp luật được thực thi và đảm bảo quyền hành nghề hợp pháp của luật sư.

Quang cảnh kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIII

Quyền miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với người bào chữa, tuy không được quy định thành một nguyên tắc nhưng đã được quy định tại Điều 19 BLHS 2015 - Không tố giác tội phạm.

Theo đó, khoản 3 điều luật này quy định: Người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Ðiều này trong trường hợp không tố giác tội phạm do chính người mà mình bào chữa đã thực hiện hoặc đã tham gia thực hiện mà người bào chữa biết được khi thực hiện nhiệm vụ bào chữa, trừ trường hợp không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác quy định tại Điều 389 của Bộ luật này.

Xét về mặt hình thức, bằng quy định này, lần đầu tiên BLHS thể hiện quyền miễn trừ trách nhiệm hình sự của người bào chữa về hành vi này (không tố giác tội phạm) trong một số trường hợp; tuy nhiên, thực tế thì cũng sẽ gây nhiều khó khăn, bất lợi cho người bào chữa khi thực hiện nhiệm vụ bào chữa.

Theo cách hiểu thông thường nhất, bào chữa được hiểu là một hoạt động đưa ra bằng chứng, dùng lý lẽ và căn cứ pháp lý nhằm bênh vực cho người bị quy kết có hành vi phạm tội (có thể gọi là người bị buộc tội). Quyền được bào chữa của người bị buộc tội được biểu hiện thông qua việc họ có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa cho mình trong các giai đoạn tố tụng. Người bào chữa phải đứng về phía quyền lợi của người bị buộc tội.

Về nguyên tắc chung, người bào chữa (luật sư) được xã hội phân công chức năng gỡ tội - phản biện, làm đối trọng trước sự buộc tội của các cơ quan tố tụng. Vì vậy, người bào chữa phải được người bị tình nghi, bị buộc tội tin tưởng thì mới tiết lộ các thông tin liên quan đến vụ việc mà họ bị tình nghi, bị buộc tội. Nếu người bào chữa tiết lộ các thông tin mà mình biết được về người bị tình nghi, bị buộc tội mà những thông tin đó gây bất lợi hoặc chống lại họ thì sẽ không người nào dám tin tưởng vào người mình dự định mời bào chữa hoặc đang bào chữa cho mình. Và nếu không có sự chia sẻ thông tin một cách trung thực giữa người bị tình nghi, bị buộc tội với người bào chữa thì người bào chữa không thể hoàn thành tốt nhiệm vụ bào chữa cho thân chủ của mình.

Vì vậy, vấn đề “bí mật thông tin” của khách hàng đối với luật sư phải được đặt lên hàng đầu trong mối quan hệ của luật sư với khách hàng để bảo đảm tốt nhất lợi ích của khách hàng. Ngay trong các quy định pháp luật của Việt Nam về hành nghề luật sư và quy định tố tụng liên quan đến sự tham gia của luật sư cũng quy định về nghĩa vụ giữ bí mật thông tin của khách hàng:

- Khoản 1 Điều 9, Điều 25 Luật Luật sư 2006, cũng như quy tắc 12 trong Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư do Hội đồng Luật sư toàn quốc ban hành ngày 20/7/2011 quy định: Luật sư không được tiết lộ thông tin về vụ, việc, về khách hàng mà mình biết được trong khi hành nghề, trừ trường hợp được khách hàng đồng ý bằng văn bản hoặc pháp luật có quy định khác.

- Điểm g khoản 2 Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 cũng quy định người bào chữa có nghĩa vụ: Không được tiết lộ thông tin về vụ án, về người bị buộc tội mà mình biết khi bào chữa, trừ trường hợp người này đồng ý bằng văn bản.

Đây chính là sự xung đột pháp luật ngay trong hai bộ luật lớn vừa được ban hành (khoản 2 Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự và khoản 3 Điều 19 BLHS). Trong khi đó, các quy định về nguyên tắc giữ bí mật thông tin khách hàng của luật sư nêu trên lại phù hợp với nguyên tắc hoạt động nghề nghiệp của luật sư trên thế giới. Tại Hội nghị lần thứ 8 về Phòng chống tội phạm và xử lý người phạm tội của Liên hợp quốc, họp tại Havana, Cuba từ ngày 27/8 đến 07/9/1990, các nước tham dự đã ra Tuyên bố Các nguyên tắc cơ bản về vai trò của luật sư, nêu rõ: Về các nhiệm vụ và trách nhiệm, luật sư luôn luôn trung thành tôn trọng lợi ích của khách hàng của mình (điểm 15); đồng thời, các chính phủ thừa nhận và tôn trọng rằng tất cả sự giao tiếp và tư vấn giữa luật sư và thân chủ của họ trong mối quan hệ chuyên nghiệp là bí mật (điểm 22).

Cũng theo đó, nhiều quốc gia trên thế giới đều đề ra nguyên tắc luật sư phải có nghĩa vụ giữ bí mật thông tin của khách hàng:

- Quy tắc đạo đức của luật sư Croatia (The Attorneys’ Code of Ethics) được Hội đồng Hiệp hội luật sư Croatia thông qua ngày 18/2/1995, sửa đổi ngày 12/6/1999, quy định: “Luật sư phải bảo vệ bí mật đối với bất kỳ thông tin nào biết được từ khách hàng hoặc trong khi thực hiện hỗ trợ pháp lý, đặc biệt trong quá trình đại diện hoặc biện hộ. Luật sư phải xác định một cách tận tâm những gì khách hàng muốn được bảo vệ như là bí mật của luật sư”. 

- Quy tắc ứng xử của luật sư châu Âu (Code of Conduct for Lawyers in the European Union) thông qua ngày 28/10/1988, sửa đổi ngày 28/11/1998, ngày 06/12/2002 và ngày 19/5/2006, quy định: “Bảo mật là một chức năng của luật sư và được nhà nước bảo hộ đặc biệt, do vậy, luật sư phải tôn trọng bảo mật tất cả các thông tin mà mình biết được trong hoạt động hành nghề”. 

- Trên cơ sở Quy tắc mẫu về ứng xử nghề nghiệp luật sư của Hiệp hội luật sư Hoa Kỳ (ABA Model Rules of Professional Conduct), Quy tắc đạo đức nghề nghiệp luật sư California 2015 (California rules of professional conduct) cũng quy định tại Chương 3, Quy tắc 3-100 - Bí mật thông tin của khách hàng:

(a) Không được tiết lộ thông tin được bảo vệ khỏi việc tiết lộ theo điểm 6068, phần (e) (1) Bộ luật Kinh doanh và nghề nghiệp mà không có sự đồng ý của khách hàng hoặc theo quy định tại khoản (b) của quy tắc này.

(b) Có thể, nhưng không bắt buộc, tiết lộ thông tin bí mật liên quan đến việc đại diện của một khách hàng trong chừng mực mà luật sư có lý do tin rằng việc tiết lộ là cần thiết để ngăn chặn hành vi phạm tội mà luật sư có lý do tin tưởng có thể dẫn đến tử vong, hoặc tổn hại cơ thể đáng kể đối với một cá nhân.

(c) Trước khi tiết lộ thông tin bí mật để ngăn ngừa một hành vi phạm tội như quy định tại khoản (b), nếu hợp lý trong các trường hợp, phải:

+ Cố gắng thuyết phục khách hàng một cách trung thực: (i) không cam kết hoặc tiếp tục hành vi phạm tội hoặc (ii) theo đuổi quá trình ngăn ngừa cái chết đe dọa hoặc tổn hại cơ thể đáng kể; hoặc làm cả (i) và (ii); và

+ Thông báo cho khách hàng, vào thời điểm thích hợp, về khả năng hoặc quyết định của luật sư để tiết lộ thông tin theo quy định tại khoản (b).

(d) Khi tiết lộ thông tin bí mật như được quy định trong đoạn (b), việc tiết lộ của luật sư không được quá mức cần thiết để ngăn chặn.

- Tương tự như vậy, Quy tắc ứng xử nghề nghiệp của luật sư bang New York 2009 cũng quy định luật sư không được tiết lộ bí mật thông tin bí mật, hoặc sử dụng các thông tin đó cho bất lợi của khách hàng hoặc cho lợi thế của luật sư hoặc người thứ ba, trừ khi được khách hàng cho phép hoặc để phục vụ tốt nhất lợi ích của khách hàng, hoặc trong các trường hợp khác trong phạm vi luật sư tin rằng hợp lý là cần thiết, ví dụ như để bảo vệ sức khỏe, tính mạng; để ngăn chặn khách hàng phạm tội; để bảo vệ luật sư và nhân viên trước những cáo buộc sai trái,...

- Quy tắc ứng xử nghề nghiệp do Hiệp hội luật sư Canada ban hành năm 2009 cũng quy định: “Luật sư có nghĩa vụ giữ bí mật tất cả các thông tin liên quan đến kinh doanh và công việc của khách hàng mà mình biết được trong quá trình quan hệ nghề nghiệp và không được tiết lộ bất kỳ thông tin nào, ngoại trừ được khách hàng rõ ràng hoặc ngụ ý cho phép, theo yêu cầu luật pháp hoặc yêu cầu khác của Quy tắc này”. Từ đó, Quy tắc ứng xử nghề nghiệp luật sư do Đoàn luật sư Quebec - Canada ban hành cũng quy định: Luật sư chỉ có thể tiết lộ bí mật thông tin khách hàng trong một số trường hợp khi có sự cho phép hoặc ngụ ý rõ ràng của khách hàng; để tự bảo vệ mình trong trường hợp tố tụng, khiếu nại hoặc cáo buộc; để ngăn chặn hành động bạo lực, kể cả tự sát, nơi luật sư có lý do hợp lý để tin rằng có một mối nguy hiểm sắp xảy ra về cái chết hoặc thương tích nghiêm trọng đối với một người hoặc cộng đồng...

Một phiên tòa hình sự.                            (Nguồn: Internet)

Hầu hết mọi sự giải thích cho các nguyên tắc “bí mật khách hàng” nêu trên đều xuất phát từ chức năng và bổn phận của luật sư. Tính bảo mật của luật sư - khách hàng bao gồm đặc quyền của luật sư - khách hàng, học thuyết về sản phẩm làm việc và tiêu chuẩn đạo đức về bảo mật. Các nguyên tắc bảo mật thông tin khách hàng của luật sư áp dụng cho các thông tin liên quan đến việc đại diện, bất kể nguồn của nó từ đâu, trên cơ sở sự tin tưởng của khách hàng đối với luật sư và được bảo vệ bởi “đặc quyền của luật sư - khách hàng” theo các tiêu chuẩn đạo đức về bảo mật, được xác lập theo luật, quy tắc và chính sách.

Như vậy, một trong các lý do mà người bào chữa - luật sư không được tố giác khách hàng chính là xuất phát từ các quy tắc, chuẩn mực về ứng xử và đạo đức nghề nghiệp là phải luôn giữ bí mật thông tin của khách hàng. Từ nguyên tắc bảo đảm bí mật thông tin của khách hàng và tránh xung đột pháp luật, Tuyên bố Các nguyên tắc cơ bản về vai trò của luật sư của Liên hợp quốc về Phòng chống tội phạm và xử lý người phạm tội nêu trên cũng nêu rõ:

- Các chính phủ phải bảo đảm rằng luật sư sẽ không phải chịu, hay bị đe dọa truy tố, hay những trừng phạt hành chính, kinh tế hay những biện pháp trừng phạt khác vì bất kỳ hành động nào thể theo nhiệm vụ, tiêu chuẩn và quy tắc đạo đức nghề nghiệp được công nhận (tiết c điểm 16).

- Luật sư sẽ không bị đồng hóa với thân chủ hay các mục tiêu của thân chủ chỉ vì luật sư thực hiện chức năng của họ (Điều 18).

- Luật sư được hưởng miễn trừ dân sự và hình sự với những lời lẽ liên quan được phát biểu với thiện ý trong các biện hộ bằng lời nói hay văn bản hoặc trong khi xuất hiện trước tòa, hội đồng xét xử, hoặc cơ quan hành chính hay pháp luật khác (điểm 20).

Mặc dù nguyên tắc miễn trừ này đã được thể hiện tại khoản 3 Điều 19 BLHS 2015 nhưng cũng quy định không miễn trừ trường hợp không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác quy định tại Điều 389 của Bộ luật này.

Trong khi đó, trừ nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia (từ Điều 108 đến Điều 121) thì các tội khác mà người bào chữa phải chịu trách nhiệm khi không tố giác nếu ở mức đặc biệt nghiêm trọng (15-20 năm tù, chung thân hoặc tử hình) được quy định tại Điều 389 BLHS 2015 (tội che giấu tội phạm), thì đó hầu hết là các tội mà luật sư (với vai trò người bào chữa) vẫn thường tham gia. Hơn nữa, Điều 390 BLHS 2015 về tội không tố giác tội phạm cũng chỉ loại trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 19 mà không loại trừ khoản 3 Điều 19 Bộ luật này.

Mặt khác, nếu quy định chỉ miễn trách nhiệm hình sự cho người bào chữa đối với trường hợp không tố giác người mà mình đã bào chữa cũng gây bất lợi cho người bào chữa. Bởi lẽ, nhiều trường hợp khách hàng tiết lộ các thông tin liên quan đến tội phạm cho luật sư để chuẩn bị mời bào chữa cho mình hoặc người thân của mình, nhưng sau đó lại không mời (vì nhiều lý do). Như vậy, theo nhận thức pháp luật hiện hành thì lúc này họ (luật sư) chưa/không phải là người bào chữa cho người liên quan đến thông tin tội phạm đó. Như vậy, trường hợp này luật sư buộc phải tố giác hành vi của người mà mình chưa/không được mời bào chữa nữa. Và việc tố giác này lại mâu thuẫn với nguyên tắc nghề nghiệp của luật sư là giữ bí mật và bảo vệ tốt nhất lợi ích của khách hàng.

Có ý kiến cho rằng, một luật sư cũng đồng thời là công dân, cũng phải có nghĩa vụ, trách nhiệm như mọi công dân, có nghĩa vụ phát hiện, tố giác hành vi phạm tội. Tuy nhiên, việc luật sư tố giác khách hàng lại mâu thuẫn với việc luật sư có nghĩa vụ giữ bí mật của khách hàng. Vậy, liệu người bào chữa - luật sư có đồng thời thực hiện được cả hai nghĩa vụ này hay không? Chỉ khi tin tưởng luật sư thì khách hàng (hoặc người bị buộc tội) mới cung cấp các thông tin bí mật cho luật sư, bao gồm cả các thông tin nếu để lộ sẽ bất lợi cho họ. Trong khi đó, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 cũng quy định về quyền không buộc phải đưa ra những lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội (được hiểu là quyền im lặng) đối với người bị tình nghi, người bị buộc tội.

Như vậy, trong khi những người này được quyền “im lặng”, và “trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng”  thì không lẽ người bào chữa, người được họ tin tưởng trao đổi thông tin bí mật của mình lại đưa thông tin này ra để tố giác họ?

Nếu không tố giác thì vi phạm pháp luật, vi phạm nghĩa vụ công dân; nếu tố giác thì vi phạm nguyên tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp của mình. Và thực tế cho thấy, có lẽ sẽ không có ai mời luật sư là người bào chữa cho mình hoặc người thân của mình nếu luật sư đó đã từng tố giác khách hàng trên cơ sở biết được những thông tin từ họ. Hơn nữa, rất khó có căn cứ để xác định những thông tin mà khách hàng tiết lộ đó là đúng sự thật. Quy định như vậy rất dễ dẫn đến việc tùy tiện áp dụng xử lý người bào chữa, đặc biệt trong tình trạng hiện nay, nhiều cơ quan tiến hành tố tụng không muốn người bào chữa tham gia tố tụng trong vụ án hình sự khi quan điểm bào chữa khác biệt hoặc ngược lại với quan điểm buộc tội.

Đây là vấn đề rất quan trọng, có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động hành nghề của luật sư. Vì vậy, đề nghị sửa đổi, quy định quyền miễn trừ về tội này đối với người hoạt động nghề nghiệp bào chữa (kể cả người chưa/không được mời bào chữa) khi tiếp nhận thông tin từ khách hàng đến với mình; hoặc chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này đối với nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia và ở mức độ đặc biệt nghiêm trọng (theo khoản 4 Điều 9 BLHS 2015).

LS Huỳnh Phương Nam

(Tạp chí Luật sư Việt Nam, số 4/2017)

Không tố giác tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, luật sư phải chịu trách nhiệm hình sự?

http://www.cpv.org.vn/phap-luat/khong-to-giac-toi-pham-dac-biet-nghiem-trong-luat-su-phai-chiu-trach-nhiem-hinh-su-433942.html

(ĐCSVN) - Đây là vấn đề được nhiều luật sư quan tâm tại Hội thảo góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2015, do Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội tổ chức sáng 13/4, tại Hà Nội.

Khoản 3, Điều 19 Bộ luật Hình sự 2015 quy định: “Người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Ðiều này trong  trường hợp không tố giác tội phạm do chính người mà mình bào chữa đã thực hiện hoặc đã tham gia thực hiện mà người bào chữa biết được khi thực hiện nhiệm vụ bào chữa, trừ trường hợp không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác quy định tại Điều 389 của Bộ luật này”.

Nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trần Văn Độ phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: TH)

Theo LS Nguyễn Chiến, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư (LS) Việt Nam, Chủ nhiệm Đoàn LS Hà Nội, các tội xâm phạm an ninh quốc gia và tội đặc biệt nghiêm trọng khác quy định tại Điều 389 Bộ luật Hình sự là rất rộng, có đến 83 tội. Điều đó tác động tâm lý người bào chữa sẽ hình thức, vì sợ tai nạn nghề nghiệp vì việc khách hàng trình bày với luật sư là khách quan mà không thể lường hết được.

Trong khi đó, Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) 2015 quy định cứng LS không tiết lộ thông tin của  khách hàng, không quy định trừ trường hợp pháp luật quy định khác, nhưng khoản 3 Điều 19 BLHS 2015 lại quy định tiết lộ thông tin do khách hàng cung cấp ở cấp độ cao hơn là tố giác tội phạm. “Điều này trái với đạo đức nghề của LS, làm xấu đi tình trạng của thân chủ mà mình bào chữa. Như vậy thì LS thực hiện theo Luật nào?”, LS Nguyễn Chiến đặt vấn đề.

Không những thế, LS Nguyễn Chiến cho rằng việc quy định như trên cũng dẫn đến hệ lụy quan hệ giữa luật sư với thân chủ. Nếu người bào chữa đi tố giác thân chủ của mình phải tận tâm để bảo vệ, bào chữa cho họ thì đương nhiên kể từ thời điểm luật sư tố giác, thân chủ sẽ mất niềm tin ở luật sư. Mặt khác, còn ảnh hưởng đến chính nghề nghiệp LS.

Đồng quan điểm, LS Huỳnh Phương Nam, Thành viên Ban chủ nhiệm Đoàn LS Hà Nội cho rằng, xét về mặt hình thức, bằng quy định này, lần đầu tiên Bộ luật Hình sự thể hiện quyền miễn trừ trách nhiệm hình sự của người bào chữa về hành vi này (không tố giác tội phạm) trong một số trường hợp, tuy nhiên, thực tế thì cũng sẽ gây nhiều khó khăn, bất lợi cho LS khi thực hiện nhiệm vụ bào chữa.

“Nếu không có sự chia sẻ thông tin một cách trung thực giữa người bị tình nghi, bị buộc tội với người bào chữa thì người bào chữa không thể hoàn thành tốt được nhiệm vụ bào chữa cho thân chủ của mình. Vì vậy, vấn đề “Bí mật thông tin” của khách hàng đối với LS phải được đặt lên hàng đầu trong mối quan hệ của LS với khách hàng để bảo đảm tốt nhất lợi ích của khách hàng”, LS Huỳnh Phương Nam thẳng thắn nói.

Trước  ý kiến cho rằng, một LS cũng đồng thời là công dân, cũng phải có nghĩa vụ, trách nhiệm như mọi công dân, có nghĩa vụ phát hiện, tố giác hành vi phạm tội, LS Huỳnh Phương Nam cho rằng việc luật sư tố giác khách hàng lại mâu thuẫn với việc LS  có nghĩa vụ giữ bí mật của khách hàng. “Trường hợp không tố giác thì vi phạm pháp luật- vi phạm nghĩa vụ công dân. Còn nếu tố giác thi vi phạm nguyên tắc đạo dức, ứng xử nghề nghiệp của mình”, LS Nam trăn trở. 

Nhấn mạnh đây là vấn đề rất quan trọng, có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động hành nghề của Luật sư, LS Huỳnh Phương Nam  đề nghị sửa đổi, quy định quyền miễn trừ về tội này đối với người hoạt động nghề nghiệp bào chữa (kể cả người chưa/không được mời bào chữa) khi tiếp nhận thông tin từ khách hàng đến với mình; hoặc chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này đối với nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia và ở mức độ đặc biệt nghiêm trọng (theo Khoản 4, Điều 9 BLHS 2015).

Dưới góc độ hành nghề, LS Tạ Văn Phú, Đoàn LS Bắc Giang cho rằng, quy định như trên sẽ dẫn đến việc LS rơi ngay vào tình trạng “vướng án” vì khi trao đổi với thân chủ để làm sáng tỏ vụ án, tất cả thông tin thân chủ cung cấp cần được giữ kín,  nếu tố giác có thể làm xấu đi tình trạng của thân chủ. “Quy định này dẫn đến việc LS rơi vào bẫy nhất định”, LS Phú băn khoăn.

Trên cơ sơ đó, đề nghị nên bỏ cụm từ “trừ trường hợp không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác”, đồng thời bổ sung thêm vào Điều 390 BLHS 2015 về Tội không tố giác tội phạm loại trừ khoản 3, Điều 19 Bộ luật này.

Ông Trương Văn Dũng, Hội luật gia TP Hà Nội tỏ ra băn khoăn: Điều Luật chưa quy định rõ phạm tội không tố giác có liên quan đến dịch vụ mình đang bào chữa  hay không?

Theo đại diện Hội luật gia, kinh nghiệm quốc tế và theo Luật Luật sư và BLTTHS 2015, đặc quyền về nghề nghiệp của LS là giữ bí mật thông tin cho khách hàng, nếu khách hàng biết được điều luật này thì e ngại mời LS . Vô hình chung là gây khó khăn chứ không phải tạo điều kiện cho LS.

“Cần xem xét kỹ lại, nếu chưa có luận cứ thuyết phục thì không nên đưa vào”, ông Dũng kiến nghị.

Tuy nhiên, nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trần Văn Độ đề nghị, cần xác định và nhận thức rõ thế nào là bí mật khách hàng? Trách nhiệm của LS với thân chủ và LS với tư cách là công dân.

Ông Lê Đăng Doanh, giảng viên Bộ môn Luật Hình sự, Đại học Luật Hà Nội phân tích:  BLHS 2015 quy định cha, mẹ, con, vợ hoặc chồng của người phạm tội  xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng không tố giác cũng phạm tội. Vậy, so với mối quan hệ gia đình, mối quan hệ LS và khách hàng, thì mối quan hệ nào mạnh hơn?

Theo ông Doanh, việc đề xuất loại bỏ khoản 3, Điều 19 khỏi BLHS phải có căn cứ. Nếu bỏ thì nên bỏ nhóm “tội đặc biệt nghiêm trọng” và phải đặt mối quan hệ Nhà nước lên trên hết. 

Chỉ ra thực tế trước đây về nguyên tắc, nếu LS không tố giác thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự, ông Nguyễn Văn Hoàn, Vụ phó Vụ Hình sự - Hành chính, Bộ Tư pháp, thành viên Tổ Biên tập BLHS 2015 cho hay, với quy định lần này thực chất là hình thức  “giảm nhẹ” trách nhiệm  cho LS./.

Thu Hằng

Vụ “quan tài diễu phố”: Tòa tuyên huỷ án sơ thẩm

http://dantri.com.vn/phap-luat/vu-quan-tai-dieu-pho-toa-tuyen-huy-an-so-tham-846440.htm

(Dân trí) - Sau 1 ngày tiến hành xét xử phúc thẩm vụ “quan tài diễu phố”, HĐXX phúc thẩm Toà Tối cao đã chính thức tuyên huỷ kết quả bản án sơ thẩm được TAND tỉnh Vĩnh Phúc xử trước đó dành cho các bị cáo trong vụ án giết người vào đêm 14/3/2013.
 >>  Vụ "quan tài diễu phố": Bị cáo đồng loạt khai "bị điều tra viên mớm cung"
 >>  Sáng nay, xử phúc thẩm vụ “quan tài diễu phố”

Quyết định hủy bản án của HĐXX phiên toà phúc thẩm dựa trên yêu cầu của vị đại diện Viện kiểm sát và Luật sư bào chữa cho bị hại, bị cáo.

Theo đó, đại diện VKSND cho rằng, hồ sơ vụ án giết người xảy ra tại phường Hội Hợp, TP Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc có rất nhiều bút lục bị tẩy xoá, sửa nội dung, kèm đó là nhiều biên bản có liên quan đến vụ án không phải do các điều tra viên vụ án lập và nhiều bút lục lời khai người liên quan không có chữ ký của điều tra viên.

“ Nhiều bản tự khai của bị cáo bị truy tố về tội giết người được chép ra từ biên bản lấy lời khai mà điều tra viên thực hiện. Lời khai các bị cáo trùng lập nhau biểu hiện của sự sao chép. Ngoài ra, mặc dù lời khai của các bị cáo bị truy tố về tội giết người có mâu thuẫn, nhưng không được cơ quan tố tụng tiến hành xác minh” - Vị đại diện VKS giữ quyền công tố tại phiên toà nhận định. 

Với những dấu hiệu biểu hiện vi phạm tố tụng nghiêm trọng về qui trình điều tra, tố tụng nên đại diện VKS đã đề nghị HĐXX phiên phúc thẩm trả lại hồ sơ vụ án để điều tra, làm sáng tỏ lại từ đầu.

Phiên toà xét xử sở thẩm vụ "quan tài diễu phố" đã  vi phạm nghiêm trọng về tố tụng

Tham dự phiên toà với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nạn nhân Nguyễn Tuấn Anh, luật sư Lê Thị Oanh cho rằng, VKS không phân công và không có quyết định cử Kiểm sát viên tham gia điều tra vụ án nên tất cả các hoạt động điều tra của cơ quan điều tra nhằm làm sáng tỏ vụ án thông qua việc giám định, lấy lời khai của bị can, nhân chứng, người có liên quan, khám nghiệm hiện trường đều không có giá trị.

Theo luật sư, Kiểm sát viên tham gia khám nghiệm hiện trường vụ án không đúng chức vụ, quyền hạn. Dẫn chứng tại bút lục số 38 đến 47 ghi: 3 kiểm sát viên đều không có quyết định phân công giám sát vụ án, đồng thời cũng không phải là Viện trưởng hay Phó viện trưởng VKSND đúng cấp.

Nữ luật sư dẫn giải thêm, ngay cả việc lập lý lịch căn cước đối với các bị cáo không chính xác đối với các bị cáo Phùng Mạnh Tuấn, Phùng Đắc Tú, Nguyễn Văn Tình, Nguyễn Văn Định

Cụ thể, bị cáo Phùng Đắc Tú khai có tới 3 ngày tháng năm sinh khác nhau mà không biết chính xác là ngày tháng năm sinh nào. Hay bị cáo Nguyễn Văn Định có cả ngày tháng năm sinh là ngày 28/10/2013, tức là bị bắt khi chưa sinh ra.

Luật sư còn cho rằng, ngay cả số lượng mẫu thu và mẫu gửi đi giám định không thống nhất, mẫu gửi đi nhiều hơn mẫu thu. Việc xác định nồng độ cồn trong máu của Nguyễn Tuấn Anh là không chính xác. Kết quả mô bệnh học làm căn cứ xác định nạn nhân chết ngạt nước không đúng... chứng cứ thu thập đã không được xem xét, đánh giá trong mối liên hệ tổng thể của vụ án.

Đáng chú ý là khi khai nhận ngay tại phiên tòa phúc thẩm, 2 bị cáo Phùng Mạnh Tuấn và Phùng Đắc Tú đã khai rằng do bị đánh bắt buộc phải khai không đúng sự thật, được điều tra viên chép lời khai của các bị cáo khác 

Ông Hà Tiến Triển - Chủ toạ phiên xét xử phúc thẩm đã thay mặt HĐXX tuyên huỷ bản án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại từ đầu.

Tại toà, Luật sư Oanh đã chỉ ra những sai phạm trong quá trình tiến hành tố tụng, tuyên án của cấp xét xử sơ thẩm. Thứ nhất là không giải quyết yêu cầu trả lại hồ sơ điều tra bổ sung theo yêu cầu của gia đình bị hại. Trước khi mở phiên sơ thẩm, gia đình bị hại có đơn yêu cầu làm rõ một số tình tiết trong vụ án cũng như yêu cầu Hội đồng xét xử trả lại hồ sơ, dựng lại hiện trường nhưng đều bị bỏ qua.

Luật sư Oanh cũng đề nghị HĐXX phiên toà phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm, trả lại hồ sơ vụ án để điều tra lại từ đầu để làm sáng tỏ vụ án, không vì quan hệ “này nọ” mà bỏ lọt tội phạm.

Kết thúc phần tranh tụng, Chủ tọa phiên tòa đã thay mặt HĐXX yêu cầu các bị cáo nói lời sau cùng. Cả 6 bị cáo bị truy tố về tội “giết người” đều mong muốn được xem xét giảm nhẹ hình phạt để có cơ hội làm lại cuộc đời.

Chiều cùng ngày, sau khi HĐXX tiến hành nghị án, ông Hà Tiến Triển, Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà xét xử phúc thẩm đã công bố đề nghị của vị đại diện VKS và luật sư là có cơ sở. Theo đó, Chủ toạ phiên toà đã tuyên huỷ kết quả bản án sơ thẩm do HĐXX Toà án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc xử trước đó, đồng thời trả hồ sơ vụ án để điều tra lại từ đầu.

Cách đây khoảng 6 tháng, HĐXX TAND tỉnh Vĩnh Phúc đã mở phiên sơ thẩm với các tội danh “giết người, che giấu tội phạm, không tố giác tội phạm”.  

Sau 2 ngày xét xử, HĐXX sơ thẩm đã tuyên phạt bị cáo Phùng Đắc Tú và Đặng Quốc Tú lãnh án tù chung thân; bị cáo Phùng Mạnh Tuấn tử hình; bị cáo Nguyễn Văn Bình 12 năm tù; bị cáo Nguyễn Văn Tình 18 năm tù; bị cáo Nguyễn Văn Định 20 năm tù; Nguyễn Duy Hiệp 2,5 năm tù và Nguyễn Anh Tuấn 3 năm tù.

Sau phiên toà sơ thẩm, các bị cáo phạm tội “giết người” đã gửi đơn kháng cáo lên Toà Tối cao vì cho rằng bản án sơ thẩm đã tuyên dành cho các bị cáo là quá nặng

Còn đại diện phía gia đình bị hại cũng đã gửi đơn kháng án vì cho rằng tòa án cấp sơ thẩm đã bỏ lọt tội phạm, cùng đó là việc bồi thường của các bị cáo đối với gia đình là chưa tương xứng tổn thất về vật chất, tinh thần đối với gia đình bị hại.

Quốc Đô

Thứ năm, 6/3/2014 17:30 GMT+7

Huỷ án sơ thẩm, điều tra lại vụ ‘quan tài diễu phố’

http://vnexpress.net/tin-tuc/phap-luat/huy-an-so-tham-dieu-tra-lai-vu-quan-tai-dieu-pho-2960252.html

Cho rằng quá trình điều tra vụ án đã liên tiếp vi phạm quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, chiều nay, TAND Tối cao hủy án sơ thẩm theo đề nghị của VKS, luật sư và các bên liên quan.

Tử hình chủ mưu vụ 'quan tài diễu phố' 
Nạn nhân vụ quan tài diễu phố chết do ngạt nước

Chiều nay, sau 10 phút xin được chuẩn bị trước khi đọc luận tội, đại diện VKSND Tối cao cho biết trong hồ sơ có "rất nhiều bút lục bị tẩy xoá, nhiều biên bản không có chữ ký của điều tra viên". Qua thẩm vấn tại phiên tòa hôm nay, cơ quan công tố nghi ngờ "nhiều lời khai của bị can được chép từ điều tra viên". Bên cạnh đó, các bị cáo có những lời khai khác nhau.

Cho rằng các cơ quan tố tụng sơ thẩm đã vi phạm tố tụng nghiêm trọng, kiểm sát viên Lê Hồng Tuấn thay mặt VKSND Tối cao đề nghị HĐXX huỷ án sơ thẩm để điều tra bổ sung.

Các bị cáo trong phiên phúc thẩm. Ảnh: Việt Dũng

Trước đó, luật sư Lê Thị Oanh (bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho gia đình bị hại Nguyễn Tuấn Anh) đã chỉ ra hàng loạt sai phạm của VKSND tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn điều tra như: không phân công kiểm sát viên tham gia lấy lời khai của nhân chứng, bị can; khi thực hiện khám nghiệm hiện trường không cử người tham gia.

Bà Oanh cho rằng tài liệu trong hồ sơ vụ án cho thấy đại diện VKS tỉnh không giám sát hỏi cung, lấy cung các bị can trong giai đoạn điều tra; có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm. 

Về công an tỉnh Vĩnh Phúc, luật sư nghi có dấu hiệu "định sẵn nội dung để điều tra", trong hồ sơ mất 30 bút lục, hàng chục bút lục bị tẩy xoá, lý lịch căn cước các bị can không chính xác.

Số lượng mẫu thu và giám định không thống nhất (mẫu gửi đi giám định nhiều hơn mẫu thu). Việc dùng kết luận của ĐH Y về nguyên nhân cái chết của nạn nhân được luật sư cho là "không đúng thẩm quyền"...

Hoàng Hoa Nhật, luật sư thứ hai bảo vệ cho gia đình bị hại, cho rằng đủ căn cứ để khởi tố vụ án, xem xét hành vi của Trần Khánh Dũng, con rể chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc. 

Sáng nay, bị cáo Nguyễn Văn Định khai ông Dũng là người đầu tiên Định thông báo về cái chết của anh Tuấn Anh. “Đây là dấu hiệu đầu tiên về việc ông Dũng không tố giác tội phạm”, luật sư Hoa trình bày đồng thời đề nghị trả hồ sơ để điều tra lại từ đầu.

Trước phân tích trên của VKS và luật sư, sau chừng 30 phút hội ý, HĐXX phúc thẩm cho biết quá trình thẩm vấn hôm nay các bị cáo chống án đều nhận đuổi đánh, giết chết anh Tuấn Anh, song lời khai lại không đồng nhất. Nhiều người cho rằng bị ép cung.

HĐXX nhận thấy theo quy định khi có lời khai mâu thuẫn thì phải đối chất nhưng cơ quan điều tra đã không làm. Các bị cáo khai tại cơ quan điều tra và phiên phúc thẩm rằng nạn nhân Tuấn Anh bị đánh ở kênh 2A song thi thể lại tìm thấy ở kênh 2B, trong khi hai kênh này vuông góc với nhau. Gia đình nạn nhân cũng cho rằng Tuấn Anh với dáng to cao thì không thể chui vào cống đổ ra mương như nội dung nêu trong kết luận điều tra.

Chủ toạ phiên toà Hà Tiến Triển. Ảnh: Việt Dũng.

Việc đánh dấu, đánh số nhiều lần, tẩy xoá ở nhiều các bút lục, tòa cũng ghi nhận là có thật. Trong hồ sơ thể hiện 37 biên bản không phải do điều tra viên, kiểm sát viên tiến hành; 168 bút lục thể hiện kiểm điểm, tự trình bày của bị can, người làm chứng, liên quan không có chữ ký của điều tra viên. Điều này vi phạm các quy định của Bộ luật Tố tụng.

Tại phiên toà sáng nay, giám định viên cho biết không được cơ quan điều tra yêu cầu xác định về thời gian nạn nhân tử vong nên không làm. HĐXX phúc thẩm nhận thấy việc này "thiếu sót".

Vì lẽ đó, chấp nhận ý kiến của VKS, luật sư, các bị cáo, huỷ bản án, TAND Tối cao tuyên hủy bản án sơ thẩm điều tra lại, tiếp tục tạm giam các bị cáo.

Sáng 15/3/2013 thấy chồng đi suốt đêm không về, vợ anh Tuấn Anh và gia đình đi tìm. Họ hỏi Nguyễn Văn Hiệp, người đi cùng Tuấn Anh, thì được thông báo Tuấn Anh có xô xát với một nhóm người tại quán ăn. Sau khi anh này chạy ra cửa bỏ chạy, Hiệp không biết gì hết. 9h ngày 17/3/2013, thi thể Tuấn Anh được phát hiện ở miệng cống tại một con mương. Chiều cùng ngày, hơn 50 người thân của Tuấn Anh đã mang quan tài đến trung tâm thành phố Vĩnh Yên yêu cầu công an vào cuộc làm rõ nguyên nhân tử vong. Ngày 1/4/2013, Viện Khoa học hình sự kết luận nạn nhân chết do ngạt nước, chấn thương vùng lưng và gối trái, tổn thương ở vùng lưng và gối trái... Ngày 6/9/2013, cho rằng khởi xướng việc truy sát, trực tiếp đá nạn nhân trong tình trạng trọng thương xuống mương dẫn đến chết ngạt, TAND tỉnh Vĩnh Phúc tuyên phạt Phùng Mạnh Tuấn án tử hình về tội Giết người. Phùng Đắc Tú, Đặng Quốc Tú cùng lĩnh án chung thân. Ba đồng phạm về tội Giết người là Nguyễn Văn Tình lĩnh 18 năm, Nguyễn Văn Định 20 năm, Nguyễn Văn Bính 12 năm. Nhân chứng của vụ án là Nguyễn Duy Hiệp bị phạt 30 tháng do Không tố giác tội phạm, Nguyễn Anh Tuấn lĩnh 3 năm do Che giấu tội phạm. Ngày 6/3, phiên phúc thẩm được mở theo kháng cáo của 6 bị cáo, chống án của gia đình bị hại và kháng nghị của VKSND tỉnh Vĩnh Phúc.

Việt Dũng

Xét xử phúc thẩm vụ "quan tài diễu phố": Muốn giảm tội vì bệnh hiểm nghèo

Xét xử phúc thẩm vụ "quan tài diễu phố": Muốn giảm tội vì bệnh hiểm nghèo

http://laodong.com.vn/phap-luat/xet-xu-phuc-tham-vu-quan-tai-dieu-pho-muon-giam-toi-vi-benh-hiem-ngheo-184280.bld

(LĐO) CAO NGUYÊN - 9:42 AM, 06/03/2014

• FACEBOOK
 
• VIẾT BÌNH LUẬN
 
• BẢN IN

Bị cáo Phùng Mạnh Tuấn tại phiên toà.

Sáng nay (6.3), TAND tỉnh Vĩnh Phúc đã bắt đầu xét xử phiên phúc thẩm vụ án giết người vào giữa tháng 3.2013 xảy ra trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc mà dư luận quen gọi vụ “quan tài diễu phố”.

• Vụ “quan tài diễu phố”: Nhà nạn nhân mong muốn gì ở phiên tòa?
• Sáng nay, xét xử vụ “quan tài diễu phố” tại Vĩnh Phúc
• Xét xử vụ "quan tài diễu phố": Một án tử hình, hai án tù chung thân
• Bị cáo và gia đình bị hại vụ “quan tài diễu phố” đồng loạt kháng án

Nạn nhân trong vụ án này là anh Nguyễn Tuấn Anh (SN 1986, ở phường Hội Hợp, TP.Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc). Chủ tọa phiên tòa là thẩm phán Hà Tiến Triển.

Các bị cáo được dẫn vào hội trường xét xử.

Theo ghi nhận của PV Lao Động 8h sáng, 8 bị cáo được dẫn giải vào phòng xử án, 8h 10 phút phiên tòa bắt đầu. Phía người nhà nạn nhân, đặc biệt chị Thương vợ nạn nhân sau 30 phút phiên tòa diễn ra mới bế con nhỏ đến dự phiên tòa.

Trong phiên toà hôm nay, bị cáo Nguyễn Anh Tuấn (SN 1992, ở huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc), bị cáo Nguyễn Duy Hiệp (SN 1986, em họ nạn nhân Nguyễn Tuấn Anh, ở phường Hội Hợp, TP.Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) được triệu tập đến phiên tòa với tư cách nhân chứng.

Phía ngoài hội trường lực lượng công an được bảo vệ rất nghiêm ngặt, rất đông người dân và người thân của bị cáo, bị hại đến để theo dõi phiên toà.

Hội trường xét xử chật kín người.

Đến 9h bị cáo Phùng Mạnh Tuấn được gọi lên để xét hỏi. Trong phần trả lời, bị cáo Tuấn cho rằng đây là lần đầu tiên giết người nên mong HĐXX giảm tội. Tuy nhiên, chủ toạ phiên toà không đồng ý và cho rằng nếu giết người lần đầu mà giảm tội thì lần sau sẽ như thế nào.

Trước đó, sau hai ngày xét xử 5-6.9.2013, Tòa sơ thẩm, TAND tỉnh Vĩnh Phúc đã tuyên phạt 8 bị cáo trong vụ án sát hại anh Nguyễn Tuấn Anh với các tội danh giết người, che giấu tội phạm, không tố giác tội phạm. 

Người nhà nạn nhân tại phiên toà.

Cụ thể, HĐXX sơ thẩm TAND tỉnh Vĩnh Phúc đã tuyên phạt: Phùng Mạnh Tuấn (tức Tuấn “trọc” - SN 1992) ở xã Hợp Thịnh, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc mức án tử hình; Phùng Đắc Tú (tức Tú “đen”, SN 1994, ở Hợp Thịnh, huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc) bị xử phạt tù chung thân, Nguyễn Văn Tình (SN 1988, ở Vĩnh Bảo, Hải Phòng) bị xử phạt 18 năm tù; Nguyễn Văn Định (SN 1983, ở huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng) bị phạt 20 năm tù. Bị cáo Đặng Quốc Tú (SN 1980 - tức Tú “Phú Thọ”, ở Văn Lung, Thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ) bị xử phạt tù chung thân; Nguyễn Văn Bình (tức Bình "cong", SN 1997, ở phường Đồng Tâm, TP. Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc) bị 12 năm tù. Các bị cáo này cùng bị tuyên phạt về tội Giết người. Bị cáo Nguyễn Anh Tuấn (SN 1992, ở huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc), bị tuyên phạt 3 năm tù về tội Che giấu tội phạm; bị cáo Nguyễn Duy Hiệp (SN 1986 – em họ nạn nhân Nguyễn Tuấn Anh, ở phường Hội Hợp, TP. Vĩnh Yên) bị xử phạt 2 năm 6 tháng tù về tội Không tố giác tội phạm.

Trả lời báo chí luật sư Lê Thị Oanh (Văn phòng Luật sư Huỳnh Nam – Đoàn luật sư Hà Nội) người bảo vệ hợp pháp quyền lợi cho bị hại Nguyễn Tuấn Anh cho biết, trong phiên toà hôm nay chúng tôi sẽ đưa ra nhiều nội dung mới.

Theo đó, những nội dung mới như: 11 sai phạm của cơ quan điều tra, 5 sai phạm của Viện Kiểm Sát; 6 sai phạm của Tòa án dẫn tới việc điều tra, truy tố, xét xử không không khách quan; Có dấu hiệu các bị cáo chưa khai nhưng cơ quan điều tra đã định sẵn nội dung để báo cáo… Chúng tôi dự kiến sẽ đề nghị HĐXX TAND Tối cao trả hồ sơ, điều tra lại.

9h 45 bị cáo Nguyễn Văn Bình (tức Bình "cong", SN 1997, ở phường Đồng Tâm, TP.Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc) được gọi lên xét hỏi. Theo nguyện vọng, bị cáo Bình muốn HĐXX giảm tội vì bệnh hiểm nghèo.

Khi HĐXX hỏi có bệnh án không, bị cáo trả lời là được các bác sĩ ở CA tỉnh Vĩnh Phúc tiêm thường xuyên.

9h55, bị cáo Nguyễn Văn Tình (SN 1988, ở huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng) đứng trước vành móng ngựa, tại đây bị cáo cho rằng mình không phạm tội giết người.

Vụ sập cầu ở Lai Châu: Phải xử lý nghiêm những người có liên quan

Sự kiện bình luận

Thứ ba, 04/3/2014 11:01 GMT+7

http://tamnhin.net/Sukienbinhluan/29835/Vu-sap-cau-o-Lai-Chau-Phai-xu-ly-nghiem-nhung-nguoi-co-lien-quan.html#.UxiiuE-LEpN

Nguyên nhân làm sập cầu là do lỗi thi công, cơ quan chức năng phải có kết luận để xử lý những người có liên quan theo đúng pháp luật.

Như Tamnhin.net đã đưa tin, khoảng 8h sáng ngày 24/2/2014, một đám tang qua cầu treo tại bản Chu Va 6, xã Sơn Bình, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu thì bất ngờ cầu bị đứt cáp làm cho cầu bị lật, khiến hàng chục người rơi xuống suối, làm 9 người thiệt mạng, trong số 37 người bị thương đang nằm điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lai Châu và Bệnh viện Đa khoa huyện Tam Đường có 28 người bị thương nặng.

Theo tìm hiểu của PV thì, cây cầu này có chiều dài 54m, cao gần 10m. Đây là công trình do Đan Mạch đầu tư và cấp vốn xây dựng. Công trình được khởi công xây dựng tháng 8/2012 và được hoàn thành đưa vào khai thác tháng 12/2012. Chủ đầu tư dự án là UBND huyện Tam Đường tỉnh Lai Châu; Công ty TNHH tư vấn công nghiệp Lào Cai là Tư vấn thiết kế; Nhà thầu thi công: Doanh nghiệp tư nhân xây dựng Ký Hoa; Tư vấn giám sát: Ban QLDA huyện Tam Đường tỉnh Lai Châu.

Nguyên nhân chính làm sập cầu mà theo các chuyên gia có nhiều năm công tác trong ngành kỹ thuật về cầu đường cũng như cơ quan chuyên môn thì, chủ yếu là do công tác thi công không tuân thủ đúng theo yêu cầu kỹ thuật đã thiết kế (do con ốc neo bị đứt - PV).

Để tìm hiểu về vụ việc trên, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Huỳnh Phương Nam – Trưởng Văn phòng Luật sư Huỳnh Nam – Đoàn Luật sư TP. Hà Nội.

PV: Thưa Luật sư, về nguyên nhân làm sập cầu được cho là do chưa đảm bảo đúng theo tiêu chuẩn kỹ thuật. Vậy, trong vụ việc này cần phải xem xét đến trách nhiệm của các bên liên quan như thế nào? 

LS HPN: Cây cầu này đã được nghiệm thu và đưa vào sử dụng thì trách nhiệm đầu tiên phải thuộc về chủ đầu tư và đơn vị được giao quản lý công trình, trường hợp này là UBND huyện Tam Đường chứ không phải ai khác. 

Theo quy định tại Điều 627, Bộ luật dân sự thì: Chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại, nếu để nhà cửa, công trình xây dựng khác đó bị sụp đổ, hư hỏng, sụt lở gây thiệt hại cho người khác, trừ trường hợp thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại hoặc do sự kiện bất khả kháng”. “Và sẽ được bồi thường theo quy định về bồi thường thiệt hại ngoài Hợp đồng tại Chương XXI, Bộ luật Dân sự và Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP ngày 8 tháng 7 năm 2006 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

PV: Thưa Luật sư, nếu quá trình điều tra của cơ quan chức năng phát hiện có dấu hiệu vi phạm của những bên liên quan thì sẽ xử lý như thế nào?

LS HPN: “Nếu quá trình điều tra xác định có dấu hiệu việc thi công không đảm bảo yêu cầu chất lượng, không đúng kết cấu tải trọng, không đúng quy trình, quá trình thẩm định, giám sát thi công có dấu hiệu tiêu cực, nếu có tiêu cực hoặc có dấu hiệu thiếu trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thi công, tư vấn giám sát thì phải xử lý nghiêm các cá nhân có liên quan và phải truy tố trách nhiệm hình sự nếu các hành vi đó đủ yếu tố cầu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật hình sự đối với tội danh tương ứng mà họ phạm tội. 

Trường hợp xác định nguyên nhân sập cầu từ yếu tố kỹ thuật và thiếu tránh nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thi công thì trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho gia đình và những người bị nạn thuộc về chủ đầu tư xây dựng công trình, nghĩa vụ liên đới bồi thường thuộc về đơn vị thi công, đơn vị khảo sát thiết kế và giám sát thi công”

PV: Xin cảm ơn luật sư!

Duy Thưởng thực hiện

Hai cuộc bào chữa nổi tiếng đi vào lịch sử thế giới

 http://phaply.net.vn/bai-noi-bat/hai-cuoc-bao-chua-noi-tieng-di-vao-lich-su-the-gioi.html

Đăng vào ngày 2nd, Tháng Hai, 2014

(Pháp lý) – Fidel Castro và Hồ Chí Minh, hai vị Lãnh tụ vĩ đại của hai dân tộc khác nhau nhưng đều là những chiến sỹ cách mạng kiên trung, bất khuất, suốt đời đấu tranh cho con đường giải phóng dân tộc. Trong sự nghiệp cách mạng của mình, họ đã đều phải trải qua những ngày tháng cần lao trong nhà tù, trải qua các phiên tòa xét xử hà khắc và bất công của chế độ độc tài, thực dân. Nếu như đất nước Cuba ghi nhớ cuộc bào chữa của Fidel Castro trước Tòa án của chế độ độc tài vào năm 1953 với câu nói nổi tiếng “Lịch sử sẽ xóa án cho tôi” thì nhân dân Việt Nam không thể quên công ơn của vị luật sư người Anh Loseby đã bào chữa thành công cho Bác Hồ trong phiên tòa của Thực dân Pháp tại  Hồng Kông vào năm 1931.
Pháp lý xin giới thiệu đến bạn đọc vắn tắt hai cuộc bào chữa nổi tiếng đã đi vào lịch sử thế giới để thấy được đây không chỉ là hai cuộc bào chữa của lịch sử, của cách mạng mà còn là hai cuộc bào chữa của lịch sử tranh tụng, lịch sử tư pháp mà những người hoạt động trong ngành tư pháp cần mãi mãi ghi nhớ.

Fidel Castro Ruz và Cuba – ngọn cờ cách mạng ở Châu Mỹ Latinh

Kỳ 1: FIDEL CASTRO VÀ “LỊCH SỬ SẼ XÓA ÁN CHO TÔI”
Khi nhắc đến Chủ tịch Fidel Castro của đất nước Cuba, cả thế giới không chỉ tôn thờ ông như một chiến sỹ cách mạng kiên cường, bất khuất, suốt đời chiến đấu cho lý tưởng cách mạng, vì độc lập tự do và hạnh phúc của nhân dân Cuba và các dân tộc trên toàn thế giới, mà còn thán phục ngợi ca tài hùng biện thiên bẩm cùng khả năng diễn thuyết tuyệt vời của ông. Khi đánh giá về tài năng này, nhiều luật sư nổi tiếng trên thế giới đều cho rằng, tài hùng biện của Chủ tịch Fidel Castro là một trong những điều bí ẩn đầy thuyết phục đối với mọi người cũng như đối với nhiều chính khách nổi tiếng khác trên thế giới.
Tháng 9/1960, Chủ tịch Fidel Castro đã lập kỷ lục Guinness khi diễn thuyết liền 4 giờ 29 phút tại diễn đàn Liên Hiệp Quốc. Sau đó (1986), Chủ tịch Fidel Castro lại lập một kỷ lục thế giới mới khi diễn thuyết liền 7 giờ 10 phút tại Quảng trường La Habana. Thế nhưng cả thế giới sẽ không bao giờ quên bài tự bào chữa của người chiến sỹ cách mạng Fidel Castro khi mới 27 tuổi, sau khi anh bị chính quyền của Tổng thống Fulgencio Batista bắt và phải ra tòa vào  năm 1953. “Lịch sử sẽ xóa án cho tôi” là câu kết của bài diễn văn tự bào chữa nổi tiếng của Fidel trong hơn 2 giờ đồng hồ trước phiên tòa của chế độ độc tài.
Từ một luật sư trẻ đến một tù chính trị bị biệt giam
Năm 1948, Carlos Prio Socarras, một nhà lãnh đạo của Đảng Cách mạng Cuba đã được bầu là vị Tổng thống thứ 16 của Cuba. Nhiệm kỳ điều hành đất nước của ông Carlos Prio Socarras đã đánh dấu bằng nạn tham nhũng và bạo lực chính trị gia tăng, nền kinh tế suy giảm. Trước tình hình đó, cả đất nước Cuba mong mỏi đến ngày bầu cử tiếp theo để họ bầu ra cho mình một vị Tổng thống mới của chính quyền dân sự theo đúng quy định của Hiến pháp.
Bất ngờ, ngày 10 tháng 3 năm 1952, Fulgencio Batista đã tận dụng thời cơ làm cuộc đảo chính quân sự lật đổ Tổng thống Carlos Prio Socarras, chỉ 3 tháng trước khi đất nước tiến hành bầu cử Tổng thống nhiệm kỳ mới. Cuộc đảo chính của Batista đã phá vỡ trật tự hiến pháp của nước cộng hòa và thiết lập một chế độ độc tài quân sự, đàn áp dã man các tiếng nói phản kháng, đòi quyền tự do dân chủ của các tầng lớp nhân dân Cuba và nhất là học sinh sinh viên.
Ngay sau cuộc đảo chính của Batista, Fidel Castro một luật sư trẻ (sinh ngày 13 tháng 8 năm 1926) luôn đứng lên bênh vực những người nghèo, đã công bố một bức thư ngỏ ý tố cáo cuộc đảo chính bất hợp pháp và kêu gọi nhân dân đứng dậy đấu tranh chống lại chế độ độc tài quân sự.
Ngày 26 tháng 7 năm 1953, Fidel Castro đã chỉ huy cuộc tiến công của hơn 150 chiến sỹ cách mạng vào pháo đài Moncada ở thành phố Santiago de Cuba, tỉnh Oriente và trại lính Carlos Manuel de Cespedes ở Bayamo. Mặc dù cuộc tiến công pháo đài Moncada bị thất bại nhưng đó là một thắng lợi chính trị hết sức quan trọng đánh dấu một quá trình cách mạng, một bước ngoặt thay đổi lịch sử Cuba và Châu Mỹ La tinh.
Batista đã đàn áp dã man cuộc nổi dậy: 52 chiến sỹ cách mạng đã bị giết hại, 18 người khác bị bắt giữ và bị xử tù trong đó có Fidel Castro, Raul Castro, Juan Almeida và nhiều chiến sỹ cách mạng kiên cường khác.
Fidel đã bị bắt và biệt giam trong nhà tù tỉnh Oriente từ ngày 1 tháng 8 năm 1953. Tại đây ông đã viết những cáo buộc chế độ độc tài, chuẩn bị cho lời tự bào chữa của mình trong điều kiện hết sức khó khăn và hầu như không thể nói chuyện được với luật sư. Nhờ sự giúp đỡ của nhân dân, nhất là nhân dân quanh khu vực nhà tù, một số viên cai ngục và nhân viên nhà tù, một số bạn tù khác…các chiến sỹ cách mạng đã liên lạc được với nhau và người chỉ huy đang bị biệt giam của mình. Qua đó Fidel đã nắm được các thông tin chi tiết trong và sau cuộc tiến công Moncada, đã có ý kiến chỉ đạo cho các chiến sỹ đối phó với các phiên tòa xét xử của chế độ độc tài. Anh đã suy nghĩ, đọc, viết không ngừng cho đến trước giờ bị đưa ra xét xử, để chuẩn bị cho không chỉ lời tự bào chữa mà còn là lời tố cáo chế độ độc tài. Mọi tài liệu, số liệu anh đã để lại xà lim, chỉ được ghi nhớ vào tâm trí trước khi bị đưa lên phòng xử án.
Ngày 21 tháng 9 năm 1953 chính quyền Batista đã bắt đầu xét xử những chiến sỹ cách mạng bị bắt giữ và các chiến sỹ Raul Castro, Juan Almeida, Haydee Santamaria, Melba Hernandez và nhiều chiến sỹ khác đã bị kết án tù.
Ngày 16 tháng 10 năm 1953 chúng bắt đầu phiên tòa xét xử Fidel Castro tại một phòng nhỏ dài và rộng mỗi chiều 4m, của trường y tá thuộc bệnh viện Civil thành phố Santiago de Cuba.
Và cuộc bào chữa đi vào lịch sử thế giới
Với kiến thức của một luật sư trẻ và tài năng thiên bẩm trong diễn thuyết, Fidel đã lần lượt làm rõ âm mưu của nhà tù Batista trong việc không muốn đưa anh ra xét xử công khai; vạch trần bản chất nhà nước vi hiến và cuộc đảo chính bất hợp pháp của chính quyền độc tài Batista; ca ngợi tinh thần quả cảm và tinh thần cao đẹp của cuộc đấu tranh mà mình và các chiến sỹ đã thực hiện; đặc biệt Fidel đã kêu gọi tinh thần cách mạng từ nhân dân và tuyên truyền về một nhà nước lý tưởng của dân, do dân, vì dân mà cuộc cách mạng của ông muốn đạt tới.
Trong suốt 2 tiếng đồng hồ, bài bào chữa của Fidel diễn ra liên tục, không bị bất kỳ vị thẩm phán nào trong phiên tòa ngắt quãng, cả khán phòng nín lặng lắng nghe từng câu từng chữ phát ra rành rọt hào hùng từ người chiến sỹ cách mạng, vừa là bị cáo, vừa là luật sư này.

Fidel Castro thời trẻ…

Mở đầu cuộc bào chữa, Fidel vạch trần những âm mưu của chính quyền Batista đã vi phạm luật tố tụng và vi phạm những quyền cơ bản của con người như thế nào; đã tìm cách bịt miệng Fidel như thế nào và đã không muốn đưa người tù chính trị ra xét xử công khai như thế nào.
Fidel sắt đá, thâm thúy trong từng lời nói, ông khẳng định việc mình phải tự thực hiện quyền bào chữa cho bản thân tại phiên tòa bao gồm hai lý do: Một, tại vì thực tế chính quyền Batista đã tước đoạt hoàn toàn quyền được có luật sư bào chữa của ông. Hai, tại vì chỉ có người bị tổn thương rất sâu sắc và nhìn thấy Tổ quốc không được bảo vệ và luật pháp bị suy đồi mới có thể nói những lời nói là máu của trái tim, là bản chất của sự thật.
Fidel đã viện dẫn quy định của pháp luật về tố tụng, khẳng định việc một luật sư cần phải nói chuyện riêng với thân chủ của ông ta và quyền đó phải được tôn trọng ở bất kỳ nơi đâu trên thế giới này, ngoại trừ một người tù binh Cuba trong tay một chế độ bạo ngược không công nhận những nguyên tắc pháp lý và nhân đạo.
Kết thúc màn mở đầu – vạch trần những âm mưu hèn hạ của nhà tù Batista, Fidel chuyển sang đề nghị hết sức nhẹ nhàng: “Tôi chỉ có một đề nghị với Tòa án và tôi hy vọng Tòa sẽ đồng ý. Để bù đắp cho bao nhiêu sự phẫn nộ và cùng cực mà bị cáo này phải chịu đựng mà không được luật pháp bảo vệ, xin Tòa hãy tôn trọng quyền hoàn toàn tự do ngôn luận của tôi”.
Cả khán phòng xét xử (mà thực chất chỉ là căn phòng dài rộng 4m của bệnh viện Civil) tiếp tục nín lặng lắng nghe Fidel. Người chiến sỹ cách mạng bắt đầu nội dung quan trọng nhất của cuộc bào chữa – vạch trần nhà nước vi hiến của chế độ độc tài Batista. Fidel rất tài tình và khôn khéo khi vạch trần âm mưu bịt miệng của chính quyền Batista đối với ông trước, để sau đó là sự tố cáo ngược lại của một bị cáo đối với chế độ độc tài Batista – chính là những người đang đưa Fidel ra để xét xử.
Bằng kiến thức pháp luật vững chắc và khả năng lập luận tài giỏi của mình, Fidel vừa gỡ tội cho chính mình, vừa buộc tội cho bên đối địch: “Một nguyên tắc cơ bản của Bộ luật Hình sự là bị đơn phải được xác định chính xác tội danh theo luật. Nếu không có luật chính xác áp dụng cho tội danh gây tranh cãi, thì không có tội. Điều khoản đó đã chỉ rõ: “sẽ kết án từ 3 đến 10 năm tù giam cho tác giả của một sự việc tiến tới kích động một cuộc nổi dậy của những người được vũ trang chống lại những chính quyền hợp hiến của Nhà nước…” Ngài công tố viên đang sống ở đất nước nào? Ai đã nói với ngài rằng chúng tôi đang tiến hành một cuộc nổi dậy chống lại chính quyền hợp hiến của Nhà nước?”
Fidel tiếp tục lập luận: Thứ nhất, chế độ độc tài áp bức dân tộc không phải là chính quyền hợp hiến, mà là vi hiến: Nó sinh ra là để chống lại Hiến pháp, ngồi trên Hiến pháp, vi phạm Hiến pháp hợp pháp của nước Cộng hòa. Hiến pháp hợp pháp là hiến pháp bắt nguồn trực tiếp từ nhân dân có chủ quyền. Thứ hai, điều khoản đó nói rõ những chính quyền, nghĩa là số nhiều, không phải số ít, tại vì bộ luật kể đến trường hợp tam quyền phân lập của một nước Cộng hòa gồm: chính quyền Lập pháp, chính quyền Hành pháp và chính quyền Tư pháp để cân bằng và đối trọng với nhau. Fidel khẳng định, mình và các chiến sỹ đã phát động cuộc nổi dậy chống lại một chính quyền duy nhất, bất hợp pháp mà đang chiếm đoạt và quy các chính quyền tư pháp và hành pháp  của đất nước về thành một chính quyền.
Đi sâu vạch trần bản chất xấu xa hèn hạ của chế độ độc tài vi hiến của Batista, Fidel làm rõ sự bất hợp pháp của cuộc đảo chính diễn ra ngày 10 tháng 3 của Batista. Tiếp đó, Fidel khẳng định quân đội đã sai lầm như thế nào khi đã phục vụ Batista trong cuộc đảo chính để xây dựng một chính quyền độc tài quân sự.
Fidel bày tỏ sự căm phẫn vô cùng của mình, căm phẫn thay cho những quân nhân đang bị Batista lừa bịp, ông nhấn mạnh: sau thất bại trên con đường bầu cử, hắn và bè lũ chính trị gia xấu xa và mất uy tín, đã lợi dụng sự chán chường của những người lính đang bị bóc lột, sử dụng công cụ quân đội để leo lên nắm quyền trên lưng của những người lính, sau đó quay trở lại bóc lột họ.”
Với ánh mắt đầy kiêu hãnh và giọng nói hào hùng dõng dạc, Fidel thẳng thắn thừa nhận toàn bộ kế hoạch của mình và các chiến sỹ cách mạng trong cuộc đấu tranh, vì mục tiêu cao đẹp và vì tính nhân đạo của nhà nước cộng hòa.
Ngay sau đó, giọng Fidel trùng xuống khi anh nhắc đến những chiến sỹ cách mạng của mình, những người đã cùng mình chiến đấu trong cuộc tiến công ngày 26 tháng 7 năm 1953 mà hiện tại không rõ số phận của họ như thế nào: đã chết, đã bị bắt, bị tra tấn dã man…?
Dừng lại ít giây…Fidel tiếp tục màn bào chữa của mình – mà lúc này dường như đã chuyển sang tình thế khác: tố cáo ngược lại đối với kẻ đã đưa mình ra xử. Giữa hội đồng xét xử, chàng thanh niên mạnh mẽ bác bỏ những luận điệu bịa đặt xảo trá của Batista đối với cuộc tấn công của các chiến sỹ đồng thời tố cáo hành vi bỉ ổi của nhà tù Batista đã tra tấn và giết hại dã man những chiến sỹ cách mạng bị bắt sống; đã thực hiện chủ trương “giết nhầm còn hơn bỏ sót”, đã tàn sát cả những dân lành vô tội; thậm chí còn thực hiện cả những hành vi đê hèn nhất là lột tiền, lột nhẫn của các chiến sỹ cách mạng đã bị chúng bắt giữ và giết hại. Song song với đó, Fidel ngợi ca sự quật cường của các chiến sĩ tù cách mạng.
Fidel vạch trần sự độc ác hèn hạ và sự vi phạm pháp luật của Batista trong việc đối đãi tù binh: “Ngày 27 tháng 7 trong diễn văn đọc tại khu trung tâm quân sự, Batista đã nói rằng lực lượng tấn công của chúng tôi đã có 32 người chết, đến cuối tuần đó, con số những người chết đã lên đến hơn 80 người. Những thanh niên đó đã chết ở mặt trận nào, tại nơi nào, trong những trận chiến đấu nào?…Trong khi ngược lại ở đây, 20 quân nhân đã trình diện từng là cựu tù binh của chúng tôi và theo chính lời họ khai, họ đã không bị một lời sỷ nhục nào. Trong khi ở đây, 30 quân nhân bị thương đã trình diện, nhiều người trong số họ bị thương trong trận chiến đấu ngoài đường phố nhưng không một ai bị giết…Vậy những chiến sỹ của chúng tôi đang ở đâu?”
Không nén nổi lòng căm hận, Fidel tuyên bố lời buộc tội: “Giết hại những người tù binh không được bảo vệ rồi sau đó nói rằng họ đã chết trong trận chiến đấu, đó là tất cả năng lực quân sự của các ông tướng ngày 10 tháng 3 sao?”.
Nén lại dòng cảm xúc của mình dành cho những đồng chí, những chiến sỹ cách mạng quả cảm, Fidel đi đến phần quan trọng cuối cùng của cuộc bào chữa và một sự hy hữu trong lịch sử xét xử đã xảy ra– cuộc xét xử trở thành cuộc kêu gọi tinh thần yêu nước, thức tỉnh tư tưởng cách mạng trong nhân dân, trong binh sỹ.
Fidel kêu gọi lòng yêu nước, kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân về một cuộc cách mạng lật đổ chính quyền độc tài Batista. Ông khẳng định cuộc cách mạng nhất định sẽ thắng lợi, ông mang đến niềm tin cho nhân dân bằng những luận điểm vững chắc của mình: “Ngài công tố viên rất quan tâm muốn biết khả năng giành thắng lợi của chúng tôi. Những khả năng này dựa trên những lý do thuộc lĩnh vực kỹ thuật, quân sự và lĩnh vực xã hội…” Sức thuyết phục trong màn kêu gọi và thức tỉnh tinh thần cách mạng của Fidel đối với nhân dân và binh sỹ trở nên mạnh mẽ hơn khi ông Fidel tiếp tục khơi dậy niềm tự hào về truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân Cuba đã xây dựng nhà nước Cộng hòa, xây dựng chính quyền dân sự như thế nào; đã chiến đấu với quân đội Tây Ban Nha trong phong trào khởi nghĩa ở Cuba vào những năm 1895 như thế nào – “chỉ chiến đấu với tay không và dao chặt mía”.
Tiếp đó, như một vị chính trị gia chuyên nghiệp, Fidel tuyên truyền về một nhà nước lý tưởng của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân – là mục tiêu cuối cùng của cuộc cách mạng, của cuộc chiến đấu. Ông khẳng định 5 điều luật cách mạng sẽ được công bố nếu cuộc chiến đấu giành thắng lợi, đồng thời vạch trần thảm kịch khủng khiếp mà đất nước đang sống.
“Điều luật cách mạng đầu tiên là trả lại cho nhân dân toàn bộ chủ quyền và tuyên bố hiến pháp năm 1940 là bộ luật tối cao của đất nước, trong đó chỉ nhân dân mới có thể quyết định sửa đổi hoặc thay thế nó. Điều luật cách mạng thứ hai trao quyền làm chủ đất đai mà không bị cấm đoán và không thể chuyển nhượng cho tất cả những người nông dân, những người thuê đất, những người làm thuê, những người bị khánh kiệt…Điều luật cách mạng thứ ba cho phép công nhân viên chức quyền tham gia vào 30% lợi nhuận của tất cả các xí nghiệp công nghiệp, vận chuyển, mỏ…Điều luật cách mạng thứ tư trao cho người nông dân quyền tham gia vào 55% lợi nhuận của ngành mía đường…Điều luật cách mạng thứ năm ra lệnh tịch thu toàn bộ tài sản của tất cả những kẻ ăn cắp, biển thủ công quỹ của tất cả các chính phủ và cả những người thừa kế tài sản của chúng…”
Sau đó, để củng cố cho những nội dung mình đưa ra, Fidel mô tả, liệt kê một cách đầy đủ, chân thực về tấm bi kịch về mọi lĩnh vực mà đất nước đang trải qua dưới sự áp bức chính trị tàn bạo của Batista.
Lời đề nghị cuối cùng
Phiên tòa xét xử Fidel Castro được đánh giá là một phiên tòa kỳ lạ nhất, hy hữu nhất trong lịch sử xét xử của thế giới, không chỉ vì không gian, địa điểm, thành phần tham dự, vai trò của bị cáo đồng thời là người bào chữa, sự chuyển biến kỳ lạ của bị cáo thành người tố cáo…mà còn hy hữu và đặc biệt ở những phút cuối cùng: người chiến sỹ cách mạng ấy, người bị cáo đồng thời là người tố cáo ấy, đang phải tự bào chữa cho chính mình với một màn diễn thuyết, gỡ tội, luận tội hết sức thuyết phục và có thể nói là hoàn hảo, nhưng cuối cùng lại không hề yêu cầu một sự tuyên bố vô tội và trả tự do nào cho mình. Cả hội đồng xét xử, cả những người lính gác ở trong và ngoài hành lang như nín lặng và bàng hoàng lắng nghe từng câu từng chữ phát ra rành rọt hào hùng từ người chiến sỹ trẻ tuổi:
“Tôi kết thúc phần tự bào chữa của mình, tôi sẽ không làm như các luật sư khác luôn làm, là đề nghị trả tự do cho người được bào chữa. Tôi không thể đề nghị điều đó khi những đồng chí của tôi đang phải chịu đựng trên Đảo Thông sự tù đày nhục nhă. Các ngài hăy đưa tôi đến đấy để chia sẻ số phận cùng với họ, không thể tha thứ được khi những con người tự trọng bị chết hoặc bị tù trong một nước cộng hòa nơi mà tổng thống là một tên tội phạm, một tên trộm cướp.”
Trước vành móng ngựa nhưng hiên ngang như một tượng đài, Fidel Castro tuyên bố:
“Các ngày hãy kết án tôi, không quan trọng!
Lịch sử sẽ xóa án cho tôi.”
Và lịch sử đã thật sự xóa án cho anh – người chiến sỹ cách mạng Fidel Castro
Vâng, “Lịch sử sẽ xóa án cho tôi” là câu kết của bài diễn văn tự bào chữa nổi tiếng của Fidel Castro trong hơn 2 giờ đồng hồ trước phiên tòa của chế độ độc tài. Phiên tòa kết thúc vào cuối ngày 16 tháng 10 năm 1953.Các thẩm phán của Batista đã không còn cách nào khác là kết án Fidel 15 năm tù.
Fidel bị đầy ra nhà tù Đảo Thông cùng với những chiến sỹ cách mạng khác. Ở đây họ đã tập hợp mở các lớp bồi dưỡng chính trị, văn hóa, đoàn kết vượt qua những khó khăn khắc nghiệt của nhà tù. Cũng chính tại đây, Fidel đã hồi tưởng và ghi lại bài diễn văn tự bào chữa của mình một cách bí mật tuyệt đối trước khi bị biệt giam vào tháng 2/1954. Tuy nhiên, các chiến sỹ cách mạng vẫn tìm mọi cách để duy trì thông tin liên lạc cả bên trong lẫn ra bên ngoài nhà tù.
Trước sức ép của dư luận trong và ngoài nước và cuộc đấu tranh của nhân dân Cuba, ngày 13/5/1955, Batista đã buộc phải trả tự do cho các chiến sỹ Moncada. Họ bị trục xuất sang Mexico và ở đây Fidel đã gặp Che Guevara, người sau này đã trở thành một huyền thoại của Cuba, Mỹ Latinh và trên toàn thế giới.
Cuộc cách mạng của nhân dân Cuba đã khởi đầu bằng cuộc tiến công pháp đài Moncada, với cương lĩnh cách mạng của “Lịch sử sẽ xóa án cho tôi” và đã tiến tới giải phóng đất nước ngày 1/1/1959, như Fidel đã nói: “Trên dòng máu và sự hy sinh của những đứa con của mình, Cuba đã thành lập một Tổ quốc độc lập, cách mạng và xã hội chủ nghĩa hôm nay”.
Với “lịch sử sẽ xóa án cho tôi”, Fidel đã đi vào lịch sử của cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân Cuba, Mỹ Latinh và trên toàn thế giới như một chiến sỹ cách mạng kiên cường, bất khuất, suốt đời chiến đấu cho lý tưởng cách mạng, vì độc lập tự do và hạnh phúc của nhân dân Cuba và các dân tộc trên toàn thế giới.

Lan Hương (tổng hợp)
(Theo “Fidel Castro Ruz – Lịch sử sẽ xóa án cho tôi” của Dịch giả Ngô Mạnh Dũng)