Vụ UBND tỉnh Vĩnh Phúc bị kiện ra tòa: Lộ diện chiêu trò gian dối của quan tỉnh

http://tamnhin.net/Phap-luat/25037/Vu-UBND-tinh-Vinh-Phuc-bi-kien-ra-toa-Lo-dien-chieu-tro-gian-doi-cua-quan-tinh.html#.UqvcdFmLFqS

Chính sách & Pháp luậtPháp luật

Chủ nhật, 25/8/2013 7:26 GMT+7

Dự án trường quốc tế chỉ là dự án trong mơ

Sau 5 lần bị hoãn, ngày 27/8 tới, phiên tòa xét xử vụ UBND tỉnh Vĩnh Phúc bị dân kiện ra tòa vì có liên quan đến Dự án Trường Quốc tế UnisCampus do Tập đoàn giáo dục Unet (Hà Nội) đầu tư tại Vĩnh Phúc sẽ được mở lại. Trong khi chờ đợi phán xét của tòa án về “số phận” của dự án, Tầm Nhìn xin điểm lại một số sai phạm liên quan đến dự án này để bạn đọc tiện theo dõi.

Từ việc thu hồi đất trái thẩm quyền

Trong 11 Quyết định bị kiện, dư luận quan tâm nhất là Quyết định thu hồi đất số 3068/QĐ-UBND ngày 20/08/2008 do ông Hoàng Trường Kỳ, nguyên Phó Chủ tịch UBND ký thay Chủ tịch UBND tỉnh.

Quyết định căn cứ vào Luật Tổ chức HĐND và UBND, Luật Đất đai; Giấy chứng nhận đầu tư số 19121000168 ngày 5/8/2008 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc cấp cho Cty CP tập đoàn giáo dục Unet. Nội dung thu hồi hơn 17ha đất để giải phóng mặt bằng xây dựng trường học. Từ quyết định này, Công ty Unet đã chi trả tiền cho người dân và yêu cầu họ bàn giao đất.

Nhận xét về quyết định trên, Luật sư Lê Thị Oanh, VP Luật sư Huỳnh Nam, Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, quyết định này có nhiều điểm sai.

Thứ nhất: Sai về thẩm quyền ban hành so với Điều 126, 127 Luật Tổ chức HĐND và UBND và Điều 44 Luật Đất đai quy định về “Thẩm quyền thu hồi đất” và Điều 53 Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định về “Quyết định thu hồi đất”. Các điều luật này không cho phép Phó Chủ tịch UBND tỉnh thay mặt Chủ tịch UBND tỉnh, để đại diện ký quyết định thu hồi đất.

Mặt khác, theo Điều 80 Luật Ban hành VBQPPL năm 1996 (Quyết định ban hành trước Luật Ban hành VBQPPL 2008 – có hiệu lực ngày 1/1/2009 nên áp dụng luật 1996) quy định về “Áp dụng văn bản quy phạm pháp luật” thì “Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề, thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn”, nên nếu có văn bản nào dưới luật cho phép Phó Chủ tịch UBND tỉnh ký thay Chủ tịch UBND tỉnh thu hồi đất thì cũng không được áp dụng vì trái với Luật Tổ chức HĐND và UBND và Luật Đất đai.

Trong Quyết định số 3068, phần căn cứ không ghi căn cứ vào nhiệm vụ được phân công của Phó Chủ tịch UBND tỉnh hay Giấy ủy quyền của Chủ tịch nhân dân tỉnh mà ông Hoàng Trường Kỳ (phụ trách mảng văn hóa – xã hội) lại đại diện UBND ký thay Chủ tịch UBND tỉnh là trái pháp luật.

Thứ hai: Nội dung quyết định thu hồi hơn 17 ha đất để xây dựng trường học. Nhưng, cơ cấu sử dụng đất của dự án nêu trong Giấy chứng nhận đầu tư lại có hơn 2,3ha là đất nhà ở chuyên gia, giáo viên. Trong khi, tài sản của nhà trường quy định tại chương VI tại Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD ĐT ngày 02/4/2007 của Bộ Giáo dục đào tạo thì tài sản của nhà trường về cơ cấu sử dụng đất đai không có đất ở cho chuyên gia, giáo viên (áp dụng quyết định 2007 chứ không phải vì thông tư năm 2011 về Điều lệ trường vì Quyết định thu hồi đất là năm 2008 – trước thông tư).

Vậy nên, Quyết định 3068 chứa nội dung vừa thu hồi đất công, vừa thu hồi đất ở cho giáo viên, chuyên gia là loại đất không thuộc trường hợp nhà nước thu hồi đất là không đúng pháp luật.

Thứ ba: Về thời gian ban hành quyết định cũng không đúng với Điều 39 Luật Đất đai quy định về “Thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng”. Điều luật này quy định “Trước khi thu hồi đất, chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất ở … cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải thông báo cho người bị thu hồi đất biết…”.

Đối chiếu vào Quyết định 3068 cũng như lời khai của đại diện UBND tỉnh tại tòa án thì từ khi có Quyết định cấp giấy chứng nhận đầu tư (ngày 05/8/2008), quyết định phê duyệt địa điểm phạm vi lập dự án (ngày 25/7/2008) và Quyết định phê duyệt tổng thể phương án bồi thường là ngày 15/8/2008, thì thời gian mới có từ 05 đến 25 ngày mà UBND tỉnh đã ban hành quyết định thu hồi đất là vi phạm về mặt thời hạn. Theo phản ánh của dân thì họ không được thông báo lý do trước khi UBND tỉnh quyết định thu hồi đất.

Thứ tư: Quyết định số 3068 căn cứ vào Giấy chứng nhận đầu tư số 19121000168 cũng là một quyết định sai luật. Vì Giấy chứng nhận này cũng do Phó Chủ tịch tỉnh ký thay Chủ tịch UBND tỉnh.

Mặt khác, giấy chứng nhận do Ban Quản lý các khu công nghiệp thẩm định trình mà không phải là Sở Kế hoạch đầu tư là không đúng thẩm quyền của người trình văn bản, trái với Điều 40 về “Cơ quan tiếp nhận hồ sơ dự án đầu tư” của Nghị định 108/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 của Chính phủ “Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư”.

Đồng thời việc cấp Giấy chứng nhận trên cũng không có ý kiến thẩm định của Bộ Giáo dục xem dự án có đủ điều kiện đầu tư, quy hoạch giáo dục hay không là trái với Điều 50 của Nghị định 108/2006/NĐ-CP về “Thẩm quyền của Bộ quản lý ngành đối với việc thẩm tra cấp Giấy chứng nhận đầu tư” là sai luật.

Không những vậy, khi cấp Giấy chứng nhận, năng lực về tài chính để thực hiện dự án cũng không được thẩm định. Dự án lập ra mang tính chất quốc tế giá trị gần 240 tỷ đồng, còn vốn doanh nghiệp chỉ gần 9 tỷ đồng thì doanh nghiệp lấy vốn ở đâu để xây dựng trường và dạy học. Trong khi, Điều 5 Thông tư 14/2005/TTLT-BGD&ĐT-BKH&ĐT ngày 14/4/2005 của Bộ Giáo dục đào tạo và Bộ Kế hoạch đầu tư “Hướng dẫn một số điều của Nghị định số 06/2000/NĐ-CP ngày 06/03/200 của Chính phủ về “Hợp tác đầu tư với nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục…” lại yêu cầu nhà đầu tư “Phải có khả năng tài chính để thực hiện dự án (có văn bản xác nhận của cơ quan có trách nhiệm, ngân hàng, báo cáo kiểm toán tài chính của 02 năm liền kề gần nhất)”.

Sau những lời quảng cáo hoành tráng, dự án vẫn chỉ là khu đồi hoang

Đến chiêu trò gian dối của quan tỉnh

Để tham gia phiên tòa trên, Chủ tịch UBND tỉnh đã ủy quyền cho ông Nguyễn Văn Lộc, Giám đốc Sở Tài nguyên & Môi trường. Ông Lộc có bản tự khai cho rằng, việc ban hành Quyết định 3068/QĐ-UBND là đúng quy định pháp luật. Đồng thời quyết định còn căn cứ vào các thông báo đồng ý về mặt chủ trương của Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phúc về việc cho thành lập trường Quốc tế UNISCAMPUS.

Về vấn đề này, Luật sư Lê Thị Oanh cho rằng, quyết định hành chính mà lại căn cứ vào Thông báo của Tỉnh ủy là sai. Vì theo Luật Ban hành VBQPPL thì chỉ có Hiến pháp, luật, Nghị định, Thông tư mới là cơ sở pháp lý để ban hành văn bản pháp luật nói chung và văn bản cá biệt nói riêng.

Không những thế, tài liệu trong hồ sơ thể hiện Quyết định 1042/QĐ-UBND ngày 15/8/2008 về phương án bồi thường tổng thể là căn cứ để tỉnh ban hành Quyết định 3068/QĐ-UBND không phải do UBND tỉnh ký theo tờ trình của Sở Tài chính như lời vị đại diện UBND tỉnh khai. Mà Quyết định này được UBND thành phố Vĩnh Yên ký trên cơ sở tờ trình của phòng Tài chính – Kế hoạch thành phố Vĩnh Yên. Như vậy là không đúng với Điều 51 Nghị định 84/2007/NĐ-CP quy định về “Lập, thẩm định và xét duyệt phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư”. Vì điều luật này quy định rõ “Kể từ ngày nhận được tờ trình của cơ quan Tài chính, Ủy ban nhân dân đã có chủ trương thu hồi đất hoặc chấp thuận về địa điểm đầu tư có trách nhiệm xem xét, ký quyết định xét duyệt phương án tổng thể”.

Như vậy, việc căn cứ để ra quyết định của UBND tỉnh Vĩnh Phúc theo kiểu “râu ông nọ, cắm cằm bà kia” là hoàn toàn vô lý. Vì thế, quyết định được ban hành không có hiệu lực pháp luật. Lời khai của giám đốc Sở TN&MT, đại diện cho UBND tỉnh là “sự nhầm lẫn hữu ý” hay cố tình lấp liếm sai phạm, sửa cái sai này bằng một cái sai khác.

Phán xét cuối cùng là của tòa án. Nhưng ngay từ bây giờ, dư luận đã có nhiều nhận định trái chiều về kết quả của phiên tòa.

Nhóm PV

Một số vấn đề về bào chữa cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo đang bị tạm giam theo pháp luật hiện hành

Một số vấn đề về bào chữa cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo đang bị tạm giam theo pháp luật hiện hành

http://liendoanluatsu.org.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=888%3Amt-s-vn--v-bao-cha-cho-ngi-b-tm-gi-b-can-b-cao-ang-b-tm-giam-theo-phap-lut-hin-hanh&catid=79%3Ahanh-nghe-luat-su&Itemid=75&lang=vi

Thứ ba, 10 Tháng 7 2012 14:39 Read : 4397

Quyền bào chữa không phải là vấn đề mới mẻ trong pháp luật hình sự Việt nam. Có nhiều quan điểm về ý nghĩa của quyền bào chữa trong tố tụng hình sự nói chung và quyền bào chữa của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo bị tạm giam nói riêng nhưng suy cho cùng, đó chính là yêu cầu đảm bảo khách quan trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử vụ án hình sự. Tuy nhiên, việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo mà đặc biệt là quyền được bào chữa của họ luôn là vấn đề cần được nghiên cứu và hoàn thiện đối với pháp luật, không chỉ trong phạm vi Bộ luật tố tụng hình sự mà cần có sự hoàn thiện, đồng bộ trong tất cả các văn bản pháp luật có liên quan đến quyền bào chữa của những đối tượng trên.

Quyền được bào chữa của những người tham gia tố tụng nêu trên được biểu hiện thông qua việc họ có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa cho mình trong các giai đoạn tố tụng. Bộ luật tố tụng hình sự 2003 cũng đã có các quy định về quyền này của người bị tạm giữ (điểm d Điều 48), bị can (điểm e Điều 49), bị cáo (điểm e Điều 50) cũng như các quy định liên quan đến người bào chữa của họ (Điều 56, 57, 58). Thực chất, các vấn đề về quyền được bào chữa được thể hiện chính ở các quy định về người bào chữa.

Bảo chữa là một công việc mang tính chuyên môn, đòi hỏi rất nhiều về trình độ chuyên môn, kiến thức, kinh nghiệm... của người bào chữa. Pháp luật không quy định bắt buộc chỉ có luật sư mới được quyền trở thành người bào chữa, song rõ ràng cả về mặt lý luận và thực tế đều cho thấy, luật sư là đối tượng đáp ứng cao nhất và đầy đủ nhất những điều kiện để thực hiện tốt và hiệu quả nhất việc bào chữa, từ đó mang lại lợi ích cao nhất cho người được bào chữa. Để ngày càng đưa việc bào chữa mang lại những hiệu quả tốt nhất, đảm bảo quyền bào chữa của người được bào chữa không chỉ được đáp ứng tốt về mặt hình thức mà còn phải đáp ứng về mặt chất lượng, pháp luật cần có những chỉnh sửa, điều chỉnh nhất định.

Các quy định về người có quyền tham gia bào chữa:

Tại Khoản 1 Điều 56 BLTTHS, người bào chữa được quy định bao gồm 3 đối tượng: Luật sư (điểm a), Người đại diện hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo (điểm b) và bào chữa viên nhân dân (điểm c). Tuy nhiên, trong thực tế những người tham gia bào chữa thường gặp là Luật sư và Luật gia, không có người đại diện hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo. Trong các đối tượng trên, Luật sư là người được tham gia bào chữa với tư cách là một nghề nghiệp chuyên môn và đã có Luật Luật sư điều chỉnh. Còn bào chữa viên nhân dân là ai thì không có quy định cụ thể.

Tại Thông tư 70/2011/TT-BCA ngày 10/10/2011 của Bộ Công an, Khoản 1 Điều 6 quy định về thủ tục cấp giấy chứng nhận người bào chữa đối với bào chữa viên nhân dân có yêu cầu họ phải có giấy tờ chứng minh là thành viên của Uỷ ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam, tổ chức thành viên của Mặt trận cử đến; Giấy giới thiệu của Uỷ ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam, tổ chức thành viên của Mặt trận nơi người bị giam giữ, bị can là thành viên. Theo đó, có thể hiểu Thông tư này mặc nhiên coi bào chữa viên nhân dân chính là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt nam. Trong thực tế, các cơ quan tiến hành tố tụng cũng mặc nhiên thừa nhận sự tham gia của Luật gia vì cho rằng họ được Hội luật gia (thành viên Mặt trận Tổ quốc theo Khoản 2 Điều 57 BLTTHS) cử để tham gia tố tụng. Thế nhưng, việc quy định áp dụng như vậy không có cơ sở vì Bộ luật tố tụng hình sự không quy định cụ thể thế nào là bào chữa viên nhân dân và việc chấp nhận cho những người này tham gia tố tụng hoàn toàn theo nhận thức chủ quan của các cơ quan tiến hành tố tụng. Hiện nay có nhiều quan điểm cho rằng cần bỏ chế định bào chữa viên nhân dân vì họ không mang tính chuyên nghiệp, không có quy định rõ ràng, trong khi nếu là “luật gia” thì gồm những người ở nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau, có cả người trong cơ quan tiến hành tố tụng. Chúng tôi đồng ý với quan điểm này.

Đối với người đại diện hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, Bộ luật tố tụng hình sự không quy định cụ thể là những người nào nhưng theo quy định của Bộ luật dân sự thì chỉ có người chưa thành niên, người suy nhược về thể chất và tinh thần thì mới có người đại diện hợp pháp đương nhiên (nếu không, phải có ủy quyền hợp pháp). Thế nhưng, có lẽ rất hiếm hoặc có thể nói là chưa có trường hợp nào cha, mẹ của người chưa thành niên, hay người giám hộ của người bị bệnh tâm thần... được tham gia bào chữa, đặc biệt từ giai đoạn điều tra bởi lẽ họ sẽ vừa mang tư cách của người đại diện, người giám hộ, vừa mang tư cách của người bào chữa. Và liệu họ có thể được đọc hồ sơ vụ án, gặp người đang bị tạm giữ, tạm giam... như một luật sư bào chữa hay không? Việc quy định cho đối tượng người đại điện hợp pháp này tham gia bào chữa chỉ mang tính hình thức và không khả thi.

Về quyền mời người bào chữa:

Ngoài những trường hợp phải có người bào chữa bắt buộc theo quy định tại Khoản 2 Điều 57 BLTTHS thì việc lựa chọn và thay đổi người bào chữa do người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ quyết định (Khoản 1 Điều 57 BLTTHS).

Điều 4 Thông tư 70/2011/TT-BCA ngày 10/10/2011 của Bộ Công an quy định: Khi giao Quyết định tạm giữ cho người bị tạm giữ, Quyết định khởi tố bị can cho bị can, Điều tra viên phải đọc và giải thích cho họ biết rõ về quyền, nghĩa vụ của người bị tạm giữ, bị can theo Quy định tại Điều 48, Điều 49 Bộ luật tố tụng hình sự và phải lập biên bản giao nhận Quyết định ghi rõ ý kiến của người bị tạm giữ, bị can về việc có nhờ người bào chữa hay không; trường hợp người bị tạm giữ, bị can chưa nhờ người bào chữa thì trong lần đầu lấy lời khai người bị tạm giữ, hỏi cung bị can, Điều tra viên phải hỏi rõ người bị tạm giữ, bị can có nhờ người bào chữa không và phải ghi ý kiến của họ vào biên bản.

Tuy nhiên, đối với người bị tạm giữ, tạm giam thì họ là người đang bị hạn chế một số quyền tự do nhất định, không được tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Do vậy, không phải lúc nào họ cũng tự mình quyết định việc có mời luật sư hay không, hoặc mời luật sư nào, ở đâu vì họ không có điều kiện tìm hiểu về năng lực, trình độ luật sư, cũng như trao đổi về tình trạng pháp lý của mình để luật sư cho ý kiến, kể cả thỏa thuận về mức thù lao bào chữa… Bên cạnh đó, không loại trừ một số trường hợp họ bị áp lực tâm lý, không thể hoặc không dám đưa ra quyết định yêu cầu có người bào chữa cho mình mà ký vào biên bản không cần người bào chữa. Và như vậy, trong suốt quá trình điều tra, ĐTV không cần phải hỏi lại họ điều này nữa. Nếu họ không thuộc các đối tượng có người đại diện hợp pháp nêu trên thì không thể có luật sư nào có thể tham gia bào chữa cho họ.

Một thực tế mà các luật sư khi tham gia tố tụng thường gặp là phần nhiều các vụ án được mời tham gia bào chữa từ giai đoạn điều tra đều bị bị can từ chối luật sư, trong khi đó, đến giai đoạn truy tố, xét xử lại không gặp trường hợp này. Sau này, khi tiếp xúc với luật sư, bị can, bị cáo đó giải thích lý do từ chối là do bị Điều tra viên dọa nếu mời luật sư thì “chỉ có nặng hơn”, hoặc có nhiều hình thức khác o ép về tinh thần để bị can không dám mời luật sư mà phải ký vào bản cung là “không cần có luật sư”, “tự bào chữa được”... Tất nhiên, những lời giải thích này thường không thể có bằng chứng để chứng minh. Và những lời khai nhận tội của họ trong quá trình điều tra không có sự chứng kiến của luật sư sẽ là bằng chứng chống lại họ trong các giai đoạn tố tụng sau này. Tại phiên tòa, nếu bị cáo khai rằng họ bị ép cung, nhục hình nhưng không thể đưa ra được bằng chứng để chứng minh... thì Tòa án cũng không có cơ sở để xem xét.

Mặt khác, ngoài việc quy định bị can tự lựa chọn người bào chữa, việc quy định quyền mời người bào chữa do người đại diện hợp pháp của họ thực hiện cũng nảy sinh nhiều bất cập bởi chỉ một số trường hợp mới có những người đại diện này (đã nêu ở trên), còn đa phần các bị can, bị cáo đã thành niên, thể chất tâm thần bình thường thì không thuộc trường hợp có người đại diện, và phải tự mình yêu cầu người bào chữa. Luật không quy định các đối tượng khác có thể mời luật sư cho họ mặc dù việc đó không ảnh hưởng gì đến việc điều tra vụ án. Trong thực tế, một số CQĐT vẫn chấp nhận cho người thân của người bị tạm giữ, bị can mời người bào chữa cho họ, hoặc sẽ hỏi ý kiến của người bị tạm giữ, bị can đang bị tạm giam nhưng điều này là do thiện chí của điều tra viên.

Vậy, nếu trường hợp bị can mâu thuẫn với gia đình hoặc vụ án xảy ra trong chính gia đình họ, nếu gia đình, người thân không chịu mời người bào chữa cho họ thì mặc nhiên họ rơi vào tình trạng không có ai mời người bào chữa cho họ dù họ mong muốn điều đó, nhưng bản thân không thực hiện được do đang tạm thời mất tự do. Trong trường hợp này, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo là người thiệt thòi nhất, có nguy cơ không được thực hiện hoặc không thực hiện được quyền được bào chữa của mình. Việc quy định như hiện hành là chưa đầy đủ để đảm bảo quyền lợi chính đáng của họ trong tố tụng hình sự. Vì vậy, chúng tôi thấy rằng nên quy định bất cứ cá nhân, tổ chức nào cũng có thể mời người bào chữa cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo đang bị tạm giam, chỉ cần người bị tạm giữ, bị can, bị cáo đó chấp nhận. Có như vậy mới đảm bảo quyền được bào chữa của họ một cách tối đa và đây cũng là cách hành xử của một nền pháp luật văn minh, phù hợp với xu hướng chung của toàn thế giới. Tuy nhiên, về thủ tục hỏi ý kiến của người bị tạm giữ, bị can đang bị tạm giam cần có sự có mặt của người được mời bào chữa để đảm bảo khách quan, tránh tình trạng như một số bị can, bị cáo đã từ chối luật sư sau này phản ánh rằng đã được Điều tra viên vào “vận động” từ chối.

Quyền bào chữa và quyền được bào chữa nếu được quy định rõ ràng, cụ thể, đảm bảo cao nhất quyền lợi của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo thì sẽ càng làm cho hệ thống pháp luật ưu việt hơn, sẽ tránh được những trường hợp án oan, sai mà hiện nay số lượng không nhỏ trong tổng số các vụ án đang được điều tra và xét xử. Vì vậy, thiết nghĩ việc sửa đổi, bổ sung những vấn đề đã phân tích nêu trên là hoàn toàn cần thiết.

Luật sư Huỳnh Phương Nam - VPLS Huỳnh Nam - Đoàn luật sư thành phố Hà Nội

Vào tù vì giữ gái làng

Thứ sáu, 26/07/2013 - 00:00

Vào tù vì giữ gái làng

http://baophunuthudo.vn/sites/ePaper/PNTD/Detail.aspx?ArtId=17817

ĐSGĐ-Hủ tục “trai làng giữ gái làng” đã và đang trở thành một vấn đề nhức nhối ở nông thôn, xuất phát từ lối suy nghĩ nông nổi và thiếu hiểu biết của một bộ phận thanh niên hiện nay.

Khi nạn nhân trở thành tội phạm giết người

Giữa cái nắng hè oi bức, bị cáo Nguyễn Văn Cương (SN 1988, Hồng Thái, Phú Xuyên, HN) được dẫn giải vào phòng xử án của TAND TP Hà Nội. Khi phạm tội, Cương vừa bước qua tuổi 24. Điều đáng nói là, trong vụ án này, Cương là thủ phạm, nhưng đồng thời lại là nạn nhân của hủ tục “ngăn sông cấm chợ” gái làng của nhiều làng quê còn sót lại.

Nhìn thấy con cúi gằm mặt trước vành móng ngựa, mẹ của bị cáo len lén lau nước mắt. Ngồi bên cạnh chồng được một lúc, bà lặng lẽ rời khỏi phòng xử. Trong tâm trí của người mẹ đau khổ đó, Cương vẫn là đứa con trai hiền lành, thương bố mẹ và chịu khó làm ăn. Xuống Hà Nội làm thuê làm mướn nhưng được đồng nào, Cương cũng dành dụm để gửi về cho bố mẹ. Chỉ vì muốn tìm cho mẹ một cô con dâu ở xã bên mà cậu đã bị trai làng đó hiềm khích, dẫn đến xô xát và xảy ra án mạng.

Ảnh minh họa

Mãi đến tận sáng hôm sau khi án mạng xảy ra, vợ chồng bà mới hay tin con trai đã gây chuyện tày đình. Bà bị sốc nặng, còn chồng bà thì run rẩy đi vay mượn, gom góp tiền đưa cho người cháu họ sang chia buồn cho gia đình bị hại. “Gia đình nghèo khó quá cô ơi. Con tôi gây chuyện, chúng tôi là cha mẹ cũng có trách nhiệm. Góp được bao nhiêu, hai vợ chồng mang hết sang gia đình bên kia. Ông nhà tôi xin được gửi nhiều lần tiền bù đắp những mất mát và chi phí tang lễ nhưng họ nào có ưng” – bà thở dài. Nỗi buồn chất chứa trong đôi mắt người mẹ.

Theo cáo trạng, ngày 3-7-2012, bị cáo Cương đi với một người bạn (cùng xã Hồng Thái)  xuống nhà bạn ở thôn Kim Quy (Minh Tân, Phú Xuyên) chơi. Được một lúc, hai chàng trai sang nhà một thiếu nữ gần đó là N.T.L (SN 1994) để tìm hiểu. Vừa lúc đó, một nhóm thanh niên khác gồm 3 người ở cùng xã Minh Tân cũng đến, trong số đó có một người đang tìm hiểu cô gái. Cương ra ngoài đầu ngõ rồi gọi người bạn ở gần đó ra ngồi nói chuyện. Đến 21h cùng ngày, Vũ Văn Long (nhóm thanh niên đến sau, trong xã Minh Tân) chạy từ nhà N.T.L ra ngõ, chỉ tay vào mặt Cương chửi bới và đánh. Cương tìm cách chạy trốn nhưng vẫn bị Long kéo vào đánh tiếp Cương rút con dao bấm trong túi quần đâm một nhát vào người Long rồi bỏ chạy. Vết đâm đó khiến Long bị sốc mất máu cấp và suy hô hấp cấp dẫn đến tử vong. Tại phiên tòa, bị cáo Cương khai nhận, con dao được bị cáo để trong cốp xe máy từ trước được sử dụng trong những lần đi câu cá.

Luật sư Hoa Hoàng Nhật, văn phòng luật sư Huỳnh Nam, người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Văn Cương cho rằng, xét về luật pháp thì bị cáo Cương phạm tội giết người và cần phải xử lý nghiêm minh để răn đe cho người khác. Nhưng xét về góc độ xã hội, bị cáo Cương cũng là nạn nhân của hủ tục “trai làng ta giữ gái làng ta” vẫn còn tồn tại trong các vùng nông thôn bao lâu nay. Hành động của bị cáo diễn ra trong trạng thái bị kích động mạnh, khi bị hại đã chửi bới, đánh đập vào đầu, mặt, người... và cố tình đánh đến cùng (bị cáo đã chạy nhưng bị hại đuổi theo để đánh tiếp). “Vấn đề ở đây không chỉ dừng lại ở một vụ án mạng thông thường mà điều sâu xa hơn là hành vi “ngăn sông cấm chợ” của một bộ phận trai làng khi trai làng khác đến tìm hiểu gái làng mình, nhất là khi sử dụng vũ lực để làm việc đó” – Luật sư Nhật chia sẻ.

Hội đồng xét xử xem xét hành vi của bị cáo Cương là trái pháp luật. Tuy nhiên, bị cáo có thân nhân tốt, mới phạm pháp lần đầu, hành vi xảy ra khi bị kích động mạnh và bộc phát, gia đình dù khó khăn nhưng cũng đã bồi thường cho bị hại 10 triệu đồng, người bị hại cũng có phần lỗi. Bị cáo Cương nhận mức án 12 năm tù theo khoản 2, điều 93 Bộ luật hình sự. Rời phiên tòa, nước mắt người mẹ của Cương lã chã rơi. “12 năm nữa, lúc đó còn có ai lấy nó nữa không” – bà nói rồi lẳng lặng đi về phía chiếc xe chở cậu con trai chậm chạp lăn bánh về phía cổng tòa…

Ảnh minh họa

Hủ tục nhức nhối làng quê

Đây không phải là vụ án đầu tiên liên quan đến những vụ hỗn chiến “giữ” gái làng. Rất nhiều vụ việc đau lòng đã diễn ra chỉ vì không muốn trai làng khác đến tán tỉnh gái làng mình. Nhiều người còn coi đó là “lẽ tự nhiên”, “dễ hiểu”, trong khi thực chất, yêu đương, tìm hiểu lại là quyền tự do của mỗi cá nhân.

Cách đây không lâu, vụ án 14 trai làng đánh chết 2 thanh niên vì dám… tán gái làng ở thôn Liễu Ngạn (xã Ngũ Thái, Thuận Thành, Bắc Ninh) cũng gây xôn xao dư luận. Tối ngày 23-6-2012, thấy 2 thanh  niên là Hoàng Xuân Thanh (SN 1996) và Hoàng Xuân Cường (SN 1993, cùng trú tại xã Ninh Xá, Thuận Thành) sang nhà chị N.T.H (SN 1994, thôn Liễu Ngạn) chơi thì bị 14 trai làng cầm dao, mã tấu, tuýp sắt, gậy gỗ đến gây sự. Các đối tượng liên tục đánh chém vào 2 thanh niên khiến Thanh và Cường tử vong tại chỗ. Mặc dù 14 đối tượng đã bị TAND tỉnh Bắc Ninh truy tố về tội Giết người, hủy hoại tài sản, gây rối trật tự công cộng, tổng cộng hình phạt là 1 án chung thân và 160 năm tù giam, nhưng điều còn lại sau đó là một nỗi bàng hoàng cho cả thôn quê nghèo.

Một vụ án mạng khác cũng xảy ra khi một thanh niên tên là Hoàng Văn Phước sang nhà bạn gái ở xóm Thượng Cừ, thôn Trà Liên Tây (Triệu Giang, Triệu Phong, Quảng Trị) chơi thì bị một nhóm trai làng hành hung tập thể. Phước và người bạn gái đã từng làm chung với nhau ở tiệm cắt tóc. Vì “ngứa mắt” khi thấy Phước đèo cô gái đi chơi về, nhóm trai làng này chặn lại gây gổ và hành hung, khiến nạn nhân tử vong.

Luật sư Hoa Hoàng Nhật cũng từng đứng ra bảo vệ cho bị hại trong một vụ án hủy hoại tài sản và gây rối trật tự công cộng mà nguyên nhân sâu xa là xuất phát từ hành vi “giữ” gái làng của một nhóm trai làng. Một nhóm thanh niên đã dùng gậy gộc để phá hủy xe, đuổi đánh một chàng trai làng khác khi cậu này có ý định tìm hiểu gái làng mình. Theo luật sư, pháp luật đã quy định rõ về việc các cá nhân tự do trong việc tạo mối quan hệ tình cảm và yêu đương. Trai trong làng chiếm giữ gái làng là hành vi trái với đạo đức và văn hóa, nay còn dùng vũ lực gây ra những tổn thương tâm lý, thể chất cho người khác là hành vi trái pháp luật. Hành vi đó xuất phát từ suy nghĩ cổ hủ, nông nổi, a dua và thiếu hiểu biết của một bộ phận thanh niên, đã đến lúc cần cảnh tỉnh để tránh những hậu quả đáng tiếc sau này.    

Quỳnh An

Hủy quyết định từ… “trên trời rơi xuống”?

Thứ Ba, 16/10/2012 09:25

 

http://phapluatxahoi.vn/20121016085645173p1002c1020/huy-quyet-dinh-tu-tren-troi-roi-xuong.htm

(PL&XH) - Ông Lê Đình Thảo, SN 1961, trú tại thị trấn Vân Đình, huyện Ứng Hòa, Hà Nội, đã khởi kiện yêu cầu tòa hủy các quyết định của UBND huyện Ứng Hòa vì cho rằng, quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm hại.

Bà Nguyễn Thị Hới, vợ ông Lê Đình Thảo cho hay, họ được Xí nghiệp Dịch vụ sửa chữa truyền thanh - truyền hình Ứng Hòa cấp 65m2 đất ở thị trấn Vân Đình (trước là xã Liên Bạt) và UBND huyện Ứng Hòa phê duyệt ngày 19-3-1989. Theo đó, ông Thảo đã nộp 950.000 đồng để san nền và  sử dụng ổn định từ đó đến nay. “Bỗng dưng”, ngày 2-7-2003, UBND xã Liên Bạt cùng cơ quan chức năng của UBND huyện Ứng Hòa lập biên bản xác định diện tích đất trên là trái phép.

Ông Thảo bị buộc trả lại 65m2 đất mặt đường và được cấp trả 57m2 đất ở sâu phía trong, kèm tiền hỗ trợ là 8 triệu đồng. Hộ này than, riêng số tiền sử dụng đất phải nộp cho 57m2 đã “ngốn” 4.047.000 đồng (71.000 đồng/m2); với số tiền được hỗ trợ còn lại thì gia đình không đủ san nền, làm móng, chứ chưa nói đến xây nhà mới.

Nhà đất của ông Thảo liên quan đến các quyết định từ “trên trời xuống”.

Bởi lẽ đó, ông Thảo đã có đơn đến UBND huyện Ứng Hòa nêu rõ, diện tích đất gia đình mình đang sử dụng không phải là trái phép. Nếu thu hồi diện tích đất của gia đình ông thì phải nêu rõ mục đích, phương án bồi thường thiệt hại thỏa đáng và cấp đất tái định cư đúng quy định.

Ông Thảo khiếu nại, ngày 4-2-2005, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) có Công văn số 422 CV/UB-NC chuyển đơn của ông đến Chủ tịch UBND huyện Ứng Hòa xem xét giải quyết. Nhưng UBND huyện Ứng Hòa không trả lời hộ này lại ban hành Quyết định 494/QĐ-UB ngày 26-10-2005 về việc “tháo dỡ, di chuyển các công trình xây dựng trên đất sử dụng trái phép”. Tiếp đó, ngày 13-12-2006, UBND huyện Ứng Hòa ra Quyết định số 945/QĐ-UB giải quyết khiếu nại của ông Thảo. Không đồng tình, ông Thảo khởi kiện yêu cầu TAND huyện Ứng Hòa hủy Quyết định số 494/QĐ-UB, Quyết định số 945/QĐ-UB. Quá trình toà án cấp sơ thẩm thụ lý, ngày 6-5-2008, Chủ tịch UBND huyện Ứng Hòa ra Quyết định số 283/QĐ-UBND sửa đổi, bổ sung 2 quyết định bị kiện trên (trước đây, 2 quyết định do “UBND huyện Ứng Hoà” ban hành, giờ sửa thành Chủ tịch UBND huyện Ứng Hòa; căn cứ ban hành quyết định, bổ sung thêm cụm từ “căn cứ Quyết định số 153/QĐ-UB ngày 8-4-1994 của UBND tỉnh Hà Tây…”). Cho rằng, đây là việc hợp thức hóa cho việc làm sai, ông Thảo đã bổ sung yêu cầu khởi kiện, đề nghị tòa hủy Quyết định số 283/QĐ-UBND. Nhưng Bản án số 01/2008/HCST ngày 22-5-2008, TAND huyện Ứng Hoà lại tuyên bác đơn của người khởi kiện.

Luật sư Huỳnh Phương Nam, Đoàn luật sư TP Hà Nội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Thảo cho rằng, Quyết định số 494 QĐ/UB, Quyết định số 945/QĐ-UB không đảm bảo cả về mặt hình thức, nội dung.

Về hình thức, theo Điều 20 Luật Khiếu nại, tố cáo, Chủ tịch UBND cấp huyện có thẩm quyền giải quyết Khiếu nại đối với quyết định hành chính của mình. Thực tế, quyết định giải quyết khiếu nại này không phải là quyết định của Chủ tịch UBND huyện Ứng Hòa mà lại do UBND huyện Ứng Hòa ban hành (sai thẩm quyền). Trong khi đó, thời hạn giải quyết khiếu nại quá nhiều lần thời hạn mà Luật Khiếu nại, tố cáo quy định.

Về nội dung, đất hộ ông Thảo đang ở không phải là đất trái phép, vì được Xí nghiệp Dịch vụ sửa chữa truyền thanh - truyền hình Ứng Hòa cấp và UBND huyện Ứng Hòa phê duyệt năm 1989. Đáng nói, khi bị thu hồi đất, ông Thảo không nhận được quyết định thu hồi đất, không có phương án bồi thường thiệt hại, tái định cư theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định 22/1998/NĐ-CP ngày 24-4-1998; Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 3-12-2004 của Chính phủ.

Ngày 17-7-2007, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tây (cũ) ra Quyết định số 615 QĐ-UBND giải quyết khiếu nại của ông Thảo. Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tây (cũ) khẳng định, từ ngày 8-4-1994, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) có Quyết định số 153/QĐ-UB thu hồi đất của của một số cơ quan, trong đó có xí nghiệp Dịch vụ sửa chữa truyền thanh - truyền hình Ứng Hòa để giải quyết cho cán bộ, công nhân viên cơ quan huyện làm nhà ở. Nhưng, quyết định này không nói rõ diện tích nhà đất mà gia đình ông Thảo có nằm trong khu đất bị thu hồi hay không. Quá trình thu hồi đất và giải quyết khiếu nại, chưa lần nào UBND huyện Ứng Hòa nhắc tới Quyết định số 615 QĐ-UBND nêu trên.

“Sự việc đã sai lại càng sai hơn khi Chủ tịch UBND huyện Ứng Hòa ra Quyết định số 283/QĐ-UBND 6-5-2008 sửa đổi Quyết định 494 QĐ-UB, Quyết định số 945/QĐ-UB” – luật sư Nam nói. Đối chiếu với các quy định, 2 quyết định này do UBND huyện Ứng Hòa ban hành thì chỉ UBND huyện mới có quyền sửa đổi, bổ sung; Chủ tịch UBND huyện Ứng Hòa có quyền ký với tư cách thay mặt UBND chứ không thể ký với tư cách cá nhân mình để thay đổi. Mặt khác, bản thân Quyết định số 283/QĐ-UBND đã thừa nhận, UBND huyện Ứng Hòa ban hành văn bản trái thẩm quyền.

Từ Quyết định số 283/QĐ-UBND cho thấy, quá trình thu hồi đất của ông Thảo, UBND huyện Ứng Hòa chưa bao giờ căn cứ vào Quyết định số 153/QĐ-UB ngày 8-4-1994 của UBND tỉnh Hà Tây (cũ). Những sai phạm này đã không được TAND huyện Ứng Hòa xem xét thấu đáo. Trên cơ sở trình bày của luật sư tại tòa, HĐXX cấp phúc thẩm của TAND TP Hà Nội đã tuyên hủy bản án sơ thẩm trên. Tòa cấp phúc thẩm nhận định, việc ông Thảo ở trên đất này là do Xí nghiệp Dịch vụ sửa chữa truyền thanh - truyền hình Ứng Hòa phê duyệt đồng ý. Theo đó, không có căn cứ khẳng định ông Thảo xây dựng trên đất không được phép sử dụng. Điều này đồng nghĩa với việc, các quyết định trên không đúng quy định.

Ngoài ra, luật sư Nam còn cho hay, 65m2 đất của hộ ông Thảo được thu hồi không phải để sử dụng vào mục đích công cộng mà giao cho ông Nguyễn Sinh V sử dụng(?).

    Bài, ảnh: Hoa Đỗ

Hành trình giải án oan tại phường Đông Thành, TP Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình: Kỳ 1-Ông giám đốc về hưu và chứng bệnh "loạn thần tuổi già"

Tiêu điểm

• Dì ghẻ ác độc sa lưới sau 20 năm giết, giấu xác con riêng của chồng ở ruộng ngô
• Hành trình truy tìm hung thủ sát hại nữ sinh mang thai
• Hai chú cháu ruột cùng lĩnh án tử vì... cuồng yêu
• Trinh sát “hóa” “khách làng chơi” vào quán cà phê truy phạm
• Chiêu mượn công an để trả thù tình
• Đang ngủ với chồng vẫn bị… ''trộm tình''?
• 5 tử tù đang chờ ngày trả giá cho tội ác
• Tự thú không ai tin, kẻ sát nhân lăn ra ngủ bên... xác chết
• Ly kỳ 3 giờ nghẹt thở giải cứu con tin bị bắt cóc giữa Sài Gòn

• Tư liệu
• Giải oan

Hành trình giải án oan tại phường Đông Thành, TP Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình

Kỳ1: Ông giám đốc về hưu và chứng bệnh "loạn thần tuổi già"

Thứ Tư, 10/10/2012 08:46

 

http://phapluatxahoi.vn/20121010085343696p1037c1054/ky1-ong-giam-doc-ve-huu-va-chung-benh-loan-than-tuoi-gia.htm

Kỳ2: Luật sư "tháo nút" vụ án (11/10)

(PL&XH) - Cơ quan tố tụng kết luận, từ ngày 9-5 đến 22-8-2008, Tỉnh ủy Ninh Bình nhận được 50 bài viết nói xấu đích danh nhiều đồng chí lãnh đạo tỉnh với bút danh Hà Phong.

Theo truy tố của VKSND TP Ninh Bình, đầu tháng 5-2008, ông Đinh Đức Phiếu, SN 1945, nguyên Giám đốc Xí nghiệp in Ninh Bình, thường uống bia với bạn ở quán thuộc phường Đông Thành. Bên “chén tạc, chén thù”, có người nói chuyện về việc sắp xếp cán bộ, công tác tổ chức lãnh đạo các sở, ban, ngành và các huyện, thị xã, TP của tỉnh Ninh Bình trong thời gian qua.

Nhân chuyện này, ông Phiếu nảy tâm sự, viết bài “Chuyện có thật ở tỉnh quê - quyền lực gia đình trị” với bút danh Hà Phong. Tác giả viết về quá trình công tác của ông Đinh Văn H liên quan đến chuyện sắp xếp nhân sự ở một số cơ quan trong tỉnh. Ông Phiếu đã thuê đánh máy bài viết trên, pho to và gửi đi nhiều nơi.

Bà Thìn, đại diện cho chồng, trình bày trước tòa.

Cơ quan tố tụng kết luận, từ ngày 9-5 đến 22-8-2008, Tỉnh ủy Ninh Bình nhận được 50 bài viết nói xấu đích danh nhiều đồng chí lãnh đạo tỉnh với bút danh Hà Phong. Bút danh này còn mạo danh Hội Cựu chiến binh tỉnh Ninh Bình gửi bài viết trên đến 36 đơn vị tập thể, cá nhân bịa đặt, bôi nhọ danh dự, uy tín đối với nhiều đồng chí lãnh đạo cao cấp trong tỉnh, cụ thể là 9 đồng chí. Việc làm này đã gây tư tưởng hoang mang, hoài nghi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh chính trị trên địa bàn.

Cho rằng, đây là hành vi vu khống, ngày 2-10-2008, CQCA đã  khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Phiếu và cấm đi khỏi nơi cư trú. Ngày 8-10-2008, hồ sơ vụ án được chuyển sang VKSND tỉnh Ninh Bình rồi VKSND TP Ninh Bình vì thẩm quyền không thuộc cơ quan tiến hành tố tụng cấp tỉnh.

Gần 1 tháng sau, VKSND TP Ninh Bình có ra bản cáo trạng truy tố ông Phiếu về tội “Vu khống” và Bản án hình sự sơ thẩm số 135/2008/HSST ngày 1-12-2008, TAND TP Ninh Bình tuyên phạt bị cáo Đinh Đức Phiếu 5 năm tù về tội “Vu khống”. Sau đó, ông Phiếu kháng cáo. Nhưng vì lý do sức khỏe, giai đình đã xin đưa ông Phiếu điều trị nội trú tại BV tâm thần Hà Nội.

Luật sư Huỳnh Phương Nam, Đoàn luật sư TP Hà Nội, bào chữa cho ông Phiếu, cho hay, quá trình tham gia tố tụng, ông được gia đình cung cấp thông tin, tháng 1-2009, bị cáo có biểu hiện bệnh tâm thần và đã được đưa đi khám tại BV Tâm thần Trung ương. Các bác sĩ kết luận, ông Phiếu bị “rối loạn tâm thần”. Theo đó, ngày 14-1-2009, bệnh nhân này phải điều trị nội trú tại BV với tình trạng hoảng loạn, được chẩn đoán “loạn thần tuổi già”.

Mặt khác, hồ sơ vụ án cũng thể hiện, ông Phiếu từng điều trị tại BV Tâm thần tỉnh Ninh Bình. Do đó, luật sư đề nghị tòa trưng cầu giám định pháp y đối với ông Phiếu để làm rõ: Bị cáo có mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình hay không? Bị cáo có đủ năng lực trách nhiệm hình sự hay không?

Sau đó, Viện Giám định pháp y tâm thần Trung ương có Biên bản giám định pháp y tâm thần số 44/GĐPYTT ngày 19-5-2010 kết luận, ông Phiếu bị rối loạn trầm cảm tái diễn; dấu hiệu bệnh từ năm 2005. Bệnh của ông Phiếu không thuyên giảm, dẫn đến bị cáo đã mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Ông Nam khẳng định, chiếu theo quy định tại khoản 1 Điều 13 BLHS, ông Phiếu phạm tội trong tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự; hành vi của bị cáo không thỏa mãn yếu tố về mặt chủ thể trong cấu thành tội phạm.

Trước khi xét xử phúc thẩm, TAND tỉnh Ninh Bình đã đưa bà Nguyễn Thị Thìn, vợ ông Phiếu, tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện hợp pháp của ông. Đáng mừng, TAND tỉnh Ninh Bình đã ra quyết định hủy Bản án hình sự sơ thẩm số 135/2008/HSST ngày 1-12-2008 của TAND TP Ninh Bình và tuyên ông Đinh Đức Phiếu không phạm tội “Vu khống”. Tòa cũng phán quyết đình chỉ vụ án, khôi phục danh dự và các quyền, lợi ích hợp pháp cho ông Phiếu theo quy định của pháp luật.

    (Còn nữa)
     Bài, ảnh:  Hoa Đỗ